Hristiyanlık tarihi açısından önemli ibadet yapılarından biri olan, ancak 6 Şubat 2023 depremlerinde ciddi şekilde ağır hasar alan tarihi Antakya Rum Ortodoks Kilisesi ile ilgili çalışmalar devam ederken, Vakıf Başkanı Fadi Hurigil, Antakya Patrikhanesinin genel ihale kapsamına alınıp onarılmasını talep etti.
Tarihi kilise; Hz. İsa’nın havarilerinden Aziz Petrus (St. Pierre) ve Aziz Pavlus'un faaliyetleri sonucunda, İsa'nın takipçilerine ilk kez "Hristiyan" adının Antakya'da verilmesinin yanı sıra Kudüs Kilisesi'nden sonra Hristiyanlık tarihindeki en eski ve en önemli topluluklardan birinin ibadet yeri olarak da kabul görüyor. 19. yüzyılda (1833) inşa edildiği ifade edilen tarihi kilisenin restorasyon proje çalışmalarını yürüten Busbus mimarlık; Türk, Amerikalı ve Fransız proje danışmanları ile yaptıkları çalıştayda, Antakya Rum Ortodoks Kilisesi’nin ana yapısının yapım teknikleri ile mimari ve mühendislik projeleri üzerinde çalışırken, çoklu katılım ve fon arayışlarına devam edildiği kaydedildi.
Busbus Mimarlık Yetkilisi Mimar Buse Ceren Gül Kavak, “WMF temsilcilerimiz ve WMF sponsoru olan AXA gruptan da yetkililer bu süreçte bizlerin yanındaydı. Çoklu ve uzman katılımlarla Antakya için değerli olan bu yapının geleceğini planladık. Yapımı için fon çalışmalarımız devam etmektedir” dedi.
Eylül ayı içerisinde Ankara ABD Büyükelçiliği Misyon Şefi Yardımcısı Alyce Abdalla, Adana Konsolosluğu Baş Temsilcisi Eric Mehler, WMF (World Monuments Fund) Türkiye Temsilcisi İsmail Yavuz Özkaya, Antakya Temsilcisi Buse Ceren Gül Kavak ile birlikte Kilise Vakfını ziyaret ettiklerini ifade eden Antakya Ortodoks Cemaati Vakıf Başkanı Fadi Hurigil, yeni hibenin kilisedeki stabilizasyonun tamamlanmasına olanak tanıyacağına işaret ederek, katkıda bulunanlara şükran borçlu olduklarını söyledi.
Patrikhane olarak tanınan tarihi kilisede restorasyon çalışmalarının devam ettiğini ifade eden WMF (World Monuments Fund) Antakya Temsilcisi, Mimar Buse Ceren Gül Kavak da “O zamandan beri, ABD Büyükelçileri Kültürel Koruma Fonu'nun desteğiyle WMF kilisede enkaz temizleme, mimari parçaları kurtarma ve geçici yapısal desteklerin kurulması gibi acil durum stabilizasyonunu tamamlandı. Şimdi, ABD Büyükelçileri Kültürel Koruma Fonu'nun yenilenmiş desteği ve AXA İnsan İlerlemesi Vakfı'nın ek desteği ile kilise için kapsamlı bir yeniden inşa planı geliştiriyoruz” ifadesini kullandı.
DERİN KÜLTÜR Dünya Anıtlar Fonu'nun (WMF) duyurduğu çok yıllık ortaklık ile AXA Grup'un 2026 yılındaki desteğinin, Watch 2025 tarafından seçilen Türkiye'deki Antakya Depremi Miras Alanları, özellikle Antakya Rum Ortodoks Kilisesi ve Antakya Sinagogu'nun ilk restorasyon adımlarını takiben, risk azaltma planlaması, uzun vadeli restorasyon ve genişletilmiş topluluk katılımına odaklandığına işaret eden Antakya Rum Ortodoks Kilisesi Vakfı yetkilileri, “Derin kültürel anlam taşıyan yerlere yatırım yaparak, daha güvenli, daha güçlü ve daha bağlantılı toplumlara katkıda bulunmayı kendine hedef edinen AXA Grup ile World Monuments Fund temsilcileri kilise sahasında yerinde gözlemlerini yaparak çalışmayı desteklediklerini belirtmişlerdir. AXA Grup heyetini WMF (World Monuments Fund) Ortaklıklar Başkanı Yiannis Avramides, Türkiye Temsilcisi İsmail Yavuz Özkaya, Antakya Temsilcisi Buse Ceren Gül Kavak ile birlikte Tarsus Episkoposumuz Pavlus Orduluoğlu ve Vakıf Başkanımız Fadi Hurigil karşılamışlardır. Destek ve ilgilerinden dolayı AXA Grup temsilcilerine şükranlarımızı sunarız” ifadelerini kullandı.
Gazeteci Mehmet Ali Solak’ın sorularını yanıtlayan Vakıf Başkanı Fadi Hurigil, mülkiyeti Kilise Vakfına ait Hatay/Antakya ilçesi 2. Mıntıka 41 ve 61 nolu parsellerde bulunan tescilli yapıların, işyerlerin ve müştemilatların Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Vakıflar Genel Müdürlüğüne aktarılan bütçe ile ihale edildiğini belirterek, ihaleyi alan firma tarafından rekonstrüksiyon yöntemi ile yeniden aslına uygun yapımına başlandığını söyledi.
PATRİKHANE ONARILSIN Kilise binasının yapılan ihalenin dışında kaldığına işaret eden Hurigil, şu görüşlere de yer verdi: “Kilise binamız maalesef bu ihalenin dışında kalmıştır. Kilise binamız 61 nolu parselde bulunmakla birlikte, müştemilatlarımız ve işyerleri ile aynı parselde bulunması ve projenin bir bütün olarak Hatay Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulundan onaylandığı dikkate alındığında, 41 ve 61 nolu parsellerin tek bir projede bütün olduğu görülecektir. Bu hususta Devletimizden talebimiz şudur ki; çok kültürlü bir inanç yapısının egemen olduğu bu kadim topraklarda insanı ve maneviyatlarını yeniden yaşatabilmek adına, Antakya Patrikhanemizin ilk merkezini ayağa kaldırmak ve inşa etmek için desteklerine ihtiyacımız vardır. Kilise binamızın 61 nolu parselde bulunması ve projenin tek bir proje olması hasebi ile Kilise binamızın da mevcut olan ihaleye dahil edilmesi, edilemiyorsa da ivedilikle yapılacak bir ihale ile parsellerin iş bütünlüğünün sağlanarak, tarafımıza gerekli desteklerin yapılabilmesi hususunda talebimiz vardır.”
