ABD'de ara seçimler: ilk sonuçlar neyi gösteriyor?

NBC News Senato'yu kimin kazanacağına dair henüz bir projeksiyon yapmadı.

Temsilciler Meclisi projeksiyonu, Demokratların yaklaşık 244 sandalye kazanacağı analizine dayanıyor.

Bu tahmin birkaç sandalye artıp azalabilse de çoğunluğu sağlamak için gereken 218 sayısının çok ötesinde olacak.

Demokratların bu zaferi, sert göçmen kısıtlamaları, sekiz aylık İran savaşı ve benzin, gıda ile diğer ürünlerin fiyatlarını artıran müttefiklere yönelik gümrük vergileri dahil olmak üzere ABD Başkanı Donald Trump'ın sevilmeyen politikaları üzerinde bir referandum olarak görüldü.

Demokratlar 3 Ocak'ta Meclis'in kontrolünü ele aldığında, bu durum ABD Başkanı Donald Trump'ın ikinci döneminde Kongre'nin tam kontrolüne sahip olmadığı ilk an olacak.

Beyaz Saray'a döndüğünden beri yürütme yetkilerinin sınırlarını test eden ABD Başkanı Donald Trump, DOGE kesintileri yoluyla federal kurumları dağıttı, tek taraflı olarak kapsamlı gümrük vergileri uyguladı ve Kongre tarafından onaylanan fonları iptal etti.

Cumhuriyetçilerin kontrolündeki Temsilciler Meclisi ve Senato ise tüm bunlar olurken çoğunlukla görmezden geldi.

Tarihi liderlik değişimi

Kampanyanın son haftalarında ülke çapında yoğun bir tur yapan Demokrat lider New York Temsilcisi Hakeem Jeffries'in, 3 Ocak'ta yemin ederek Temsilciler Meclisi'nin ilk siyahi başkanı olarak tarihe geçmesi bekleniyor.

Yeni çoğunluklarıyla Demokratlar, Temsilciler Meclisi komitelerinin kontrolünü ele alarak ABD Başkanı Donald Trump'ın yönetimi, ailesi ve ticari girişimleri hakkında mahkeme celbi çıkarma ve gözetim soruşturmaları yürütme yetkisine sahip olacak.

Bu durum ABD Başkanı Donald Trump için önemli ölçüde zaman ve kaynak tüketebilir, onları rahatsız edici açık oturumlara zorlayabilir veya mahkeme celpleri üzerinden yasal hesaplaşmalara yol açabilir.

İlk dönemine bir gönderme olarak bazı Demokratlar, doğru siyasi yol olup olmadığı konusunda parti içinde bir tartışma yaşansa da ABD Başkanı Donald Trump'ı üçüncü kez görevden almak için azil sözü verdi.

Jeffries, NBC News'in programına yaptığı açıklamada, Demokratların azil konusunda hiçbir seçeneği masadan kaldırmadığını ve hiçbir şeyi de kesinleştirmediklerini söyledi.

Soruşturma ve yasama hedefleri

Ocak ayında güçlü Temsilciler Meclisi Gözetim Komitesi'nin başkanı olmaya hazırlanan California Temsilcisi Robert Garcia, komitesinin ABD Başkanı Donald Trump'ın kendisine 1 milyar dolardan fazla kazandıran kripto para girişimleri de dahil olmak üzere Trump ailesinin yolsuzluklarına odaklanmayı planladığını söyledi.

Komite ayrıca Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza ile İç Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılan istismarları, kurumsal yolsuzlukları ve Jeffrey Epstein dosyalarını da inceleyecek.

Soruşturma yetkisinin yanı sıra Temsilciler Meclisi'ndeki Demokratlar basit çoğunlukla yasa çıkarma yetkisine de sahip olacak. Jeffries, Demokratların dört alana odaklanacağını söyledi.

Bu alanlar; ABD Başkanı Donald Trump'ın Medicaid kesintilerini geri almak, Uygun Fiyatlı Sağlık Hizmetleri Yasası kredilerini uzatmak, gümrük vergileriyle ilgili Kongre yetkisini geri getirmek ve ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile savaşını durdurmak.

Seçimden önce Demokratların kampanya merkezinde gazetecilere konuşan Jeffries, bunu onları çılgınca soruşturmak olarak nitelendirmeyeceğini, gerçekleri takip edeceklerini, yasayı uygulayacaklarını, Anayasa'nın rehberliğinde ilerleyeceklerini ve sonuçlarına katlanacaklarını ifade etti.

Cumhuriyetçilerdeki belirsizlik ve seçim dinamikleri

Sonuçlar, arka plandan gelerek en üst göreve yükselen ve son üç yıldır Temsilciler Meclisi Cumhuriyetçilerine liderlik eden Meclis Başkanı Louisiana Temsilcisi Mike Johnson'a vurulmuş bir darbe oldu.

ABD Başkanı Donald Trump'ın yakın müttefiki olan Johnson'ın azınlık lideri olarak kalmak için mücadele mi edeceği yoksa kenara mı çekileceği belirsizliğini koruyor. Kenara çekilmesi halinde onun yerine geçmek için oldukça rekabetçi bir Cumhuriyetçi yarış başlayacak.

Siyasi rüzgarı arkasına alan Temsilciler Meclisi'ndeki Demokratların, 2022'de kaybettikleri çoğunluğu geri kazanmak için net olarak sadece üç sandalyeyi değiştirmeleri gerekiyordu. ABD Başkanı Donald Trump'ın düşük onay oranı Cumhuriyetçi Partinin kaybında önemli bir faktör oldu.

Tarihsel olarak, başkanın partisi ara seçimlerde sandalye kaybetme eğilimi gösteriyor. Modern çağda sadece iki ara seçimde bir parti bu eğilimi kırdı. 1998'de seçmenler Başkan Bill Clinton'ı görevden aldıkları için Cumhuriyetçileri cezalandırdığında ve 2002'de Başkan George W. Bush'un 11 Eylül terör saldırılarının ardından destek toplamasıyla bu durum yaşandı.

Yine de Temsilciler Meclisi'nin kontrolü için verilen mücadele bu döngüde daha çok Cumhuriyetçilerin bölgesinde gerçekleşti. Demokratlar halihazırda çekişmeli bölgelerdeki bir düzine de dahil olmak üzere 215 sandalyeye sahipti.

Bunun üzerine, Demokratlar büyük bir Cumhuriyetçi avantajı olabilecek durumu hızla etkisiz hale getirmek için harekete geçmesine rağmen, bu döngüdeki on yıl ortası yeniden bölge belirleme savaşlarının sonuçları Cumhuriyetçilerin biraz lehine oldu.

ABD Başkanı Donald Trump ilk adımı 2025 yazında, Teksas'taki Cumhuriyetçi müttefiklerini partinin beş kadar sandalye kazanmasına yardımcı olmak için kongre sınırlarını yeniden çizmeye teşvik ettiğinde attı.

Cumhuriyetçiler ayrıca daha fazla sandalye kazanmak amacıyla Florida, Kuzey Karolina, Tennessee, Alabama, Louisiana ve Missouri gibi yerlerde haritaları yeniden çizdi.

Ancak Demokratlar California'da, Vali Gavin Newsom, Eski Meclis Başkanı Nancy Pelosi ve müttefiklerinin, eyalet Demokratları tarafından çizilen yeni bir kongre haritasını onaylayan Proposition 50'ye başarıyla destek toplamasıyla karşılık verdi. Bu harita Demokratların Cumhuriyetçilerin elindeki sandalyeleri almasına yardımcı oldu.