COP31, 2026'da yeni bir sıcaklık rekoru kırılacağı uyarıları eşliğinde başladı

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Türkiye ve Avustralya eş başkanlığında düzenlenen Birleşmiş Milletler iklim konferansı COP31, 9 Kasım'da Antalya'da başladı.

Konferansın açılış gününde bilim insanları 2026'nın kayıtlara geçen en sıcak yıl olacağı uyarısını BBC News ile paylaştı.

ABD merkezli bağımsız araştırma kuruluşu Berkeley Earth 2026'nın 2024'te kırılan sıcaklık rekorunu aşacağından %95 emin olduğunu söyledi.

Artan sıcaklıkların etkileri, COP'a katılan ülkelerde son aylarda belirgin biçimde hissedildi. Avrupa genelinde geniş çaplı orman yangınları yaşanırken, Nepal'de meydana gelen ani bir buzul çökmesi binden fazla kişinin ölümüne yol açtı.

Berkeley Earth'ten Dr. Robert Rohde, "Rekor düzeyde sıcak geçen yılların peş peşe geldiğini görüyoruz. Küresel ısınma şiddetlendikte buzulların çökmesini, sıcak hava dalgaları ve kuraklıklarda yeni rekorlar bekliyoruz" dedi.

• Antalya'da düzenlenen COP31'den neler bekleniyor, kilit sorular neler?

Avrupa Birliği'nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi de 6 Kasım'da yayımladığı verilerde Ekim 2026'nın kayıtlardaki en sıcak ekim ayı olduğunu doğruladı.

Ancak Rohde'a göre bu yalnızca başlangıç: "İlerleyen dönemde çok daha büyük ve çok daha dramatik değişimlerin yaşanma potansiyeli var."

• İzmir'de demir çelik fabrikasında patlama: 6 kişi hayatını kaybetti, enkaz altında kalanlar var
• 'Annem ve babam birlikte ötenaziyi seçti, onların yasını yalnız başıma tutuyorum'
• Otizmli bireylerin yemekle ilişkisi: 'Daha bebekken zorlanıyordum'
• Almanlar hesapları neden ayrı ayrı öder?

Haberin sonu

Küresel sıcaklıklardaki artışın temel nedeni, büyük ölçüde fosil yakıtların kullanımından kaynaklanan ve atmosferde biriken karbondioksit yoğunluğundaki yükseliş.

Birleşmiş Milletler Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) da 9 Kasım pazartesi günü yayımladığı raporda, Berkeley Earth kadar iddialı bir değerlendirme yapmasa da 2026'nın kayıtlardaki en sıcak dört yıldan biri olacağını öngördü.

WMO, olağanüstü güçlü El Nino'nun gelecek yıl da etkisini sürdüreceğini ve sıcaklıkları daha da yukarı çekeceğini belirterek 2027 için de rahatlama beklenmediğini kaydetti.

WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo ise durumun ciddiyetine dikkat çekerek, bunun "ölçümleri altüst etmek" ifadesine yeni bir anlam kazandırdığını söyledi.

• BM'nin 1,5 derece raporunda Türkiye ile ilgili hangi uyarılar var?

Bulgular, COP31 için Antalya'da biraraya gelen müzakerecilerin karşı karşıya olduğu zorluğu ortaya koyuyor.

Önceki toplantılarda odak noktası salımların azaltılması, yani iklim değişikliğinin temel nedenleriyle mücadele edilmesiydi. Ancak artık giderek daha fazla ülke, gezegen ısındıkça daha sık ve şiddetli görülen aşırı hava olaylarına uyum sağlama zorunluluğuyla da eş zamanlı olarak karşı karşıya.

BM'nin iklim şefi Simon Stiell, 9 Kasım'daki açılış konuşmasında hükümetlere hitabında, "Tek bir COP sihirli bir değnek sunmuyor. Tek bir konferans bilim ile gerçeklik arasındaki uçurumu kapatamaz" dedi.

Stiell, "Fakat bu anın aciliyeti bizi ileriye taşımalı. Küresel ısınma halihazırda Dünya'ya bir bedel ödetiyor" diye ekledi.

Açılışta konuşan COP31 Başkanı Murat Kurum ise, Antalya'nın uygulama COP"u olduğunu vurguladı ve "Kararları yatırıma dönüştürelim. Bilgiyi harekete geçirelim" çağrısında bulundu.

• 'Tarihin en güçlü hava olaylarından biri': El Nino resmen başladı

Elektrifikasyon hedefiyle ilgili fosil yakıtlar tartışması

Türkiye ve Avustralya, ekonomilerinin büyük ölçüde fosil yakıtlara bağımlı olması ve bu konuda iddialı bir iklim taahhüdü ortaya koymamaları nedeniyle eleştiriliyor.

Çevre örgütleri, Akbelen gibi bölgelerde, kömür projelerini genişleten Türkiye'nin ve net kömür ihracatçısı olan Avustralya'nın daha fazlasını yapmasını istiyor.

İki ülke COP31 için ana gündemlerinden birini 2035'e kadar küresel elektrifikasyon oranının %35'e çıkarma hedefi olarak belirledi.

Türkiye ve Avustralya'dan 100'den fazla sivil toplum kuruluşu konferansın açılış gününde, bu hedefle ilgili de uyarıda bulundu.

İklim Ağı adlı çatı kuruluşunun üyesi Greenpeace Türkiye'den Emel Türker Alpay, hedefin kömür ve gaz yerine rüzgar ve güneş enerjisiyle karşılanması çağrısında bulundu.

Hedefin "enerji verimliliği, depolama ve güçlü şebeke altyapısıyla" desteklenmesi gerektiğini söyledi.

BBC, Avrupa Birliği'nin elektrifikasyon hedefiyle ilgili pozisyonuna dair taslak metinlere ulaştı.

Buna göre birlik, elektrifikasyon hedefine ancak ülkelerin bu hedefe doğalgaz kullanarak ulaşmasına izin verilmemesi halinde destek vermeyi planlıyor.

Üye ülkelere gönderilen notta, "Elektrifikasyon konusunda kaydedilecek ilerlemenin temiz enerji kaynaklarından sağlanması önemli" denildi.

Ancak Suudi Arabistan ve Rusya gibi ülkeler daha önce, kömüre kıyasla "daha temiz" bir fosil yakıt alternatifi olarak doğalgazın geçiş döneminde kullanılmasını savunmuştu.

Climate Action Network'ün Avustralya Direktörü Denise Cauchi de "iklim liderleri olarak güvenilirliklerini ortaya koymak için" Avustralya'nın, "öncelikle" kendi ülkesinde kömür ve gaz yatırımlarının genişlemesine son vermesi gerektiğini söyledi.

Ülkesinin bunun gerçekleşmesi için de iklim finansmanı sağlaması gerektiğini belirtti.