6 Şubat depremlerinde hasar alan, ancak tamamen yıkılmamış koruma amaçlı yapıların mal sahiplerine sorulmadan yıkılması tepkilere yol açtı.
Hatay’ın merkez ilçesi Antakya’da deprem öncesinde turizme kazandırılan tesislerin habersiz bir şekilde yıkımına tepki gösteren Antakyalı Harita Mühendisi Kenan Kantarcı, 150 yıllık tarihi dokunun gece yarısı operasyonlarıyla kepçelerle yok edilmesinin kabul edilemez olduğunu savundu.
Antakya’daki yüzlerce tarihi yapının orta-ağır hasar almakla birlikte, birçoğunun ayağa kaldırılabilecek, orta hasarlı yapı olarak hâlâ ayakta ve kurtarılabilecek durumda olduğunun altını çizen Harita Mühendisi Kenan Kantarcı, “Mademki yıkılacaktı, neden proje hibesi verilmek suretiyle projeler çizdirildi?” dedi.
Kantarcı, “2023 yılının Haziran ayında Kültür ve Turizm Bakanlığı yöneticileri, uzmanların şiddetle itirazına rağmen tarihi dokudaki tarihi evlerin %80’e yakın bölümünü, sanat eseri niteliğindeki ahşap ve taş elemanların ayıklanmasına izin vermeden, üstelik kepçelerle ortadan kaldırdılar. Yoğun çabalar ve uzmanların ikna diplomasisi sayesinde geriye kalabilen az sayıda orta hasarlı tarihi konut yıkımdan kurtarılabildi” diyerek, deprem sonrası Antakya’nın tarihi merkezinin ağır bir tahribat yaşadığını söyledi.
Söz konusu tarihi alanda yer alan tek katlı binalarda bölgedeki nüfusun az olması sayesinde can kaybının genele göre düşük olduğunu hatırlatan Kantarcı, “Zemin katların kalın taş duvarları genellikle yıkılmadı ve alt katta uyuyanların kurtulmasını sağladı” derken, depremden sonra aradan geçen üç yıla yakın zaman içinde, Antakya bütününde yeni konut alanlarının yapımına odaklanılmışken, tarihi dokunun rehabilitasyonu için gereken bütçelerin ayrılmadığını, ‘Fıtratı gereği’ yavaş ve özenle ilerlemesi gereken restorasyon süreçlerindeki projelerin de büyük ölçüde ortaya çıkmaya başladığını söyledi.
Yıkım kararının; Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Antakya ziyareti öncesinde etrafın “düzenli” görünmesi uğruna yapıldığı ifade edilirken, ilk etapta Silahlı Kuvvetler Caddesi üzerindeki Barudi Cafe, Kavinn Otel ve Shaut Otel’de yıkım gerçekleşti.
YIKIM DURDURULMALI Çok sayıda mimar yıkıma anlam veremezken, “Restorasyon, sabır ve özen isteyen bir süreçtir. 150 yıllık Osmanlı konut dokusunun izlerini mıntıka temizliği yaparak yok edemezsiniz. Kültürel mirasa, ataya saygı, ayakta kalabilmiş eserleri korumakla olur. Bu vahşi operasyon acilen durdurulmalıdır” ifadesinde bulundu.
Yürütülen çalışmaları endişe ile izlediklerini belirten Mimarlar Odası Hatay Şube Başkanı Mustafa Özçelik, SİT alanı olan Antakya tarihi kent merkezinin kepçe ve kamyonlarla yıkılmasının kabul edilemez olduğunu belirterek, “Antakya tarihi sokakları, tarihi evlerin molozları, numaralandırılarak ayrı bir yere götürülüyor. Biz yaptığımız incelemede, tamamen yıkılmayan tarihi binaların da yıkıldığını gördük. Bu binalar, özel yapım taş binalar. Tekrar nasıl yapılacak, tamamen yıkılmayanlar neden yıkılıyor, anlamış değiliz” dedi.
