Buse Güngör | CNNTurk.com Muhabiri
Zonguldak'ın Kilimli ilçesine bağlı Gelik beldesindeki özel maden ocağında meydana gelen grizu patlamasının ardından Maden Mühendisi Mehmet Torun, metan gazı kaynaklı patlamaların önlenebileceğine dikkat çekti. Gazın ölçüm cihazları ve kontrol sondajlarıyla önceden tespit edilebileceğini belirten Torun, madenlerde denetim eksikliği, teknik yetersizlikler ve hızlı üretim baskısının ciddi riskler oluşturduğunu savundu. Torun, “Grizu patlaması kader değildir, fıtrat değildir” diyerek etkili denetim ve mühendislik hizmetlerinin önemini vurguladı.
Zonguldak'ın Kilimli ilçesine bağlı Gelik beldesindeki özel bir maden ocağında grizu patlaması meydana geldi. Maden Mühendisi Mehmet Torun, grizu patlamasının nedenlerini, alınması gereken önlemleri ve maden ocaklarındaki denetim sorunlarını değerlendirdi. Torun, grizu patlamalarının önlenebilir olduğuna dikkat çekerek, “Kader değildir, fıtrat değildir. Madenciliğin hiç kaderi değildir” dedi.
Grizu Patlaması Nasıl Meydana Geliyor?
Maden Mühendisi Mehmet Torun, grizunun kömürün bünyesinde bulunan metan gazının havayla karışımına verilen isim olduğunu belirtti. Metan gazının belirli oranlarda birikmesi durumunda patlamaya neden olabildiğini ifade eden Torun, şu bilgileri paylaştı:
“Grizu, kömürün bünyesinde bulunan metan gazının havayla karışımına verilen isim. Aslında bir metan gazı. Bu ocaklarda yakıt olarak kullandığımız bütan gazının bir benzeri. Belli oranlarda biriktiğinde de grizu adını verdiğimiz metan gazı patlamaya neden oluyor. Yüzde 4,5'te tam patlama, maksimum patlama noktası oluşuyor. Yani 100 metreküp havada 2 metreküp metan gazı varsa tehlike başlıyor demektir. Bu durumda üretimi ve çalışmayı durdurup gazı temizlemeniz gerekiyor. Kömürün bünyesinde zaten metan gazı var. Kazıldıkça da açığa çıkıyor. Bunu mutlaka bertaraf etmeniz gerekiyor.”
“Gazı Önceden Tespit Etmek Mümkün”
Metan gazının oluşturduğu tehlikenin önceden belirlenebileceğini vurgulayan Torun, gelişmiş ülkelerde üretime başlanmadan önce sondajlarla metan gazının alınabildiğini söyledi.
Maden ocaklarında gaz ölçüm cihazlarının bulunduğunu belirten Torun, şöyle konuştu:
“Ölçüm cihazları var. Bu gaz mutlaka tespit edilir. Hem sesli hem ışıklı sinyal veren cihazlar vardır. Bunlarla ölçüm yaparsınız. Yüzde 2'yi, yani 100 metreküpte 2 metreküp metan gazı oluştuğunda üretimi ve çalışmayı durdurmanız gerekir.”
Torun, Gelik'teki maden ocağının bildiği kadarıyla Türkiye Taşkömürü Kurumu'na bağlı bir sahada bulunduğunu, rödovans adı verilen kiralama yöntemiyle özel sektöre verildiğini ifade etti.
“Denetim Eksikliği Var”
Kamunun üretimden çekilmesiyle benzer yapıların çoğaldığını savunan Torun, maden ocaklarında denetim ve teknik uygulamalar açısından eksiklikler bulunduğunu dile getirdi.
Torun, “Burada denetim eksikliği vardır. Teknik olarak eksiklik vardır. Aksi hâlde bu kaza olmaz, olmaması gerekir. Artık metan gazından ölümlerin bu devirde yaşanmaması gerekiyor. Bu bizim kötü bir karnemiz, sicilimiz. Çünkü artık önlem almak mümkün” dedi.
“Grizu Patlaması Kesinlikle Önlenebilir”
Grizu patlamalarının önlenebilir olup olmadığı sorusuna kesin bir yanıt veren Torun, bu tür kazaların kader olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı. Torun, “Kesinlikle önlenebilir bir olaydır. Olmaması gereken bir olaydır. Kader değildir, fıtrat değildir. Madenciliğin hiç kaderi değildir. Ama ne yazık ki biz 21. yüzyılda hâlâ bunları konuşuyoruz. Artık bunları aşmamız gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Torun, bunun için denetimlerin yapılması gerektiğini, özelleştirmelerin mutlaka durdurulması gerektiğini savundu. Bilimin, tekniğin ve mühendislik hizmetlerinin maden ocaklarında etkin biçimde uygulanmasının önemine dikkat çekti.
Tehlikeli Gaz Seviyesinde Ne Yapılmalı?
Maden ocaklarında gazın otomatik sistemlerle ölçüldüğünü belirten Torun, tehlikeli seviyeye ulaşıldığında kontrol merkezindeki sesli ve ışıklı uyarıların devreye girerek çalışanların tahliyesini sağlaması gerektiğini anlattı.
Torun, yalnızca mevcut gaz ölçümlerine güvenmek yerine, üretim öncesinde kontrol sondajları yapılmasının da önem taşıdığını belirtti:
“Kontrol sondajları yapılarak ilerlediğimiz tünelin 20-25 metre önünü kontrol edebiliriz. Gaz varsa onu boşaltabiliriz. Artık teknik olarak bunlar mümkün. Bunu konuşmak bile gerçekten bir mühendis olarak beni üzüyor. Çünkü canlarımız gidiyor.”
Torun, yaşanan kazada hayatını kaybedenlerin sayısının artmaması temennisinde bulunarak, bu tür olayların kaçınılmaz olmadığını yineledi.
“Sorun Hem Uygulamada Hem Denetimde”
Maden ocaklarında havalandırmanın önemine de değinen Torun, yetersiz havalandırmanın ciddi tehlikelere yol açabileceğini belirtti. Bu tür risklerin basit yatırımlar ve etkili denetimlerle önlenebileceğini ifade eden Torun, son yıllarda denetimlerin zayıfladığını savundu.
Denetim yapacak personelin hem nitelik hem de nicelik bakımından eksik olduğuna dikkat çeken Torun, sorunun yalnızca denetimden kaynaklanmadığını söyledi:
“Sorun iki tarafta da var. Hem uygulamada var hem denetimde var. Denetim yapılmıyor bir kere. Denetim yapacak kesimin nitelik ve nicelik olarak eksiklikleri var. Tecrübe eksiklikleri var. Artı burada kâr hırsıyla hızlıca üretim yapılacak şekilde bir uygulamada da ciddi hatalar oluyor. Bunların önüne geçmek gerekiyor.”“Madencilikte Mühendislik Hizmeti ve Denetim Şart”
Yer altı kömür madenciliğinin çok sayıda tehlikeyi barındıran zor bir sektör olduğunu vurgulayan Torun, kazaların önlenmesi için kapsamlı bir sistem kurulması gerektiğini belirtti:
“Madencilik zor bir sektör. Hele hele yer altı kömür madenciliği ihmal edilemeyecek bir sürü tehlikeyi barındırıyor. Bunun için önlem almak gerekiyor. Denetim gerekiyor. Usta-çırak ilişkisinin kurulması gerekiyor. Bir günde yapılacak bir iş değil belki ama bu sistemi mutlaka kurmak gerekiyor.”
İlgini Çekebilir
2026 TOKİ arsa satışı ne zaman, hangi tarihte gerçekleştirilecek? TOKİ 725 arsa satışı hangi illerde yapılacak?
Gripte antibiyotik kullananlar dikkat: Uzman en sık yapılan hatayı açıkladı
Yorumlar (0)
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın.