Tibet Platosu’nun doğusundaki bir buzuldan doğarak Hindistan’a kadar yaklaşık 2 bin kilometre boyunca uzanan Yarlung Zangbo Nehri, deniz seviyesinden ortalama 4 bin metre yükseklikte akıyor. Tibet’in en uzun, Çin’in ise beşinci en uzun su yolu olan nehir, Hindistan sınırına ulaştığında Brahmaputra Nehri adını alarak Ganj Deltası üzerinden Hint Okyanusu’na dökülene kadar 2 bin 900 kilometre daha yol kat ediyor.
TEK BİR NOKTADA 20 FARKLI KANAL
Nehrin Zhanang ilçesindeki bölümü, dünyanın en derin kara kanyonu olan 6 bin metrelik Yarlung Tsangpo Büyük Kanyonu’na girmeden hemen önce "örülü nehir" yapısının en belirgin örneğini sergiliyor. Bazı noktalarda enine 20’ye kadar kanalın sayıldığı bu bölgede, kum sığlıkları sürekli olarak oluşuyor ve yeniden şekilleniyor.
Teksas Üniversitesi’nden jeolog Zoltan Sylvester, nehirdeki bu aşırı dallanmanın Himalayalar’ın dik yamaçlarından sürüklenen yoğun tortul birikintilerinden kaynaklandığını belirtti. Sylvester, nehir yatağının çok sık değişmesi nedeniyle oluşan geçici kum adacıklarında kalıcı bitki örtüsünün yetişemediğini ifade etti.
37 YILLIK UYDU ARŞİVİ DEĞİŞİMİ GÖZLER ÖNÜNE SERDİ
Landsat 5, Landsat 8 ve Landsat 9 uydularının 1988 ile 2025 yılları arasında kaydettiği görüntülerden oluşturulan 37 yıllık hızlandırılmış (time-lapse) arşiv, nehrin dinamik yapısını doğruladı. Görüntülerde, sürekli değişen su yolu üzerine 2014 yılında inşa edilen dar bir köprü de yer alıyor.
BUZUL ERİMESİ ALTYAPIYI TEHDİT EDİYOR
Nehrin kaynağı olan Angsi Buzulu’nun insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle son yıllarda büyük oranda su kaybettiği bildirildi. Eriyen buzul sularının nehirde tortu birikimini hızlandırdığı, bu durumun da kıyı erozyonunu ve çökme riskini artırdığı kaydedildi. Tibet Platosu’ndaki 13 büyük nehrin uydu verilerini inceleyen 2024 tarihli bir araştırmaya göre, nehir yatağındaki bu istikrarsızlık yerel ekosistemler ve bölgedeki altyapı için doğrudan tehdit oluşturuyor.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın.