Trump’tan müzakere öncesi çarpıcı mesaj: Ukrayna’nın sınırları biraz değişebilir

ABD-Rusya-Ukrayna teknik heyetlerinin Abu Dabi’de gerçekleştireceği üçlü toplantı öncesinde ABD Başkanı Donald Trump, Washington’ın nasıl bir anlaşmaya hazırlandığına işaret eden dikkat çekici bir açıklama yaptı. CBS’in 60 Minutes programına konuşan Trump, savaşın sonunda Ukrayna’nın bugünkünden “biraz farklı bir şekle” bürüneceğini söyledi. Bugün ve yarın, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) başkenti Abu Dabi’de ABD arabuluculuğunda yapılacak iki günlük görüşmelerin ana gündemini ise toprak meselesi, Ukrayna’ya verilecek güvenlik garantileri ve savaş sonrası Avrupa güvenlik mimarisi oluşturacak. Taraflar, müzakere masasına birbirinden oldukça uzak taleplerle oturmaya hazırlanıyor.

‘EN BÜYÜK ENGEL NEFRET’

Trump, röportajında anlaşmaya çok yakın olduklarını ve savaşın yakında sona ereceğini düşündüğünü belirterek Abu Dabi toplantısını “çok önemli bir görüşme” olarak nitelendirdi. Anlaşma yapılacağına inandığını söyleyen ABD Başkanı’nın “Anlaşma olacak ve Ukrayna’nın şekli biraz değişecek” sözleri ise Washington yönetiminin olası bir barış için Ukrayna’nın toprak tavizi beklentisinde olduğu şeklinde yorumlandı. Trump, Ukrayna’nın toprak tavizi vermesi gerektiği yönündeki yaklaşımını daha önce de dile getirmişti. Anlaşmanın önündeki en büyük engelin ise Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski ile Rusya lideri Vladimir Putin arasındaki “nefret” olduğunu savunan Trump, hangi liderle daha iyi anlaştığı sorusuna ise yanıt vermekten kaçındı.

İKİ HEYET DE ŞAHİN

Rusya ve Ukrayna heyetleri ise Trump’ın açıklamasından sonra bugün Abu Dabi’de bir araya geliyor. Putin’in yardımcısı Vladimir Medinski’nin başkanlık edeceği Rus heyeti de Zelenski’nin dış istihbarat şefi Rüstem Umerov’un başkanlık edeceği Ukrayna heyeti de askeri yetkililerin de dahil olduğu şahin isimlerden oluşuyor. ABD tarafını ise Trump’ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner temsil edecek.

ANAHTAR KONU TOPRAK

Masadaki en büyük anlaşmazlığı toprak meselesi. Putin, Moskova’nın ilhak ettiği Lugansk, Donetsk, Herson ve Zaporojye bölgelerinden Ukrayna ordusunun çekilmesini, Kiev’in NATO üyeliği hedefinden vazgeçmesini ve Ukrayna ordusuna sınırlamalar getirilmesini istiyor. Rus lider ayrıca Rusça ve Moskova’ya bağlı Ortodoks Kilisesi üzerindeki kısıtlamaların kaldırılmasını talep ediyor. Zelenski ise Rusya’nın savaş alanında ele geçiremediği toprakların gönüllü olarak bırakılmasını ve Ukrayna’nın askerî kapasitesini sınırlayacak düzenlemeleri reddediyor. Kiev, kapsamlı bir anlaşmadan önce ateşkes istiyor.

Görüşmelerin bir diğer temel başlığı savaş sonrası güvenlik garantileri. Ukrayna, yeni bir Rus saldırısının önüne geçmek için NATO’nun 5. maddesine benzer güvenceler talep ediyor. Moskova ise olası bir anlaşmanın Rusya’nın güvenlik kaygılarını da gidermesini istiyor. Kremlin’in, özellikle NATO’nun Orta ve Doğu Avrupa’daki askerî varlığını tehdit olarak gördüğü ve bu konudaki taleplerini kapsamlı bir anlaşmaya dahil etmek istediği belirtiliyor.

AVRUPA BELİRSİZLİĞİ

Ukrayna savaşının geleceğini ve Avrupa’nın güvenlik düzenini doğrudan ilgilendiren görüşmelerde Avrupalı ülkelerin nasıl temsil edileceği ise belirsizliğini koruyor. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, Avrupalıların Abu Dabi’deki görüşmelerde iyi temsil edileceğini belirterek Fransa’nın da toplantılara katılacağını açıkladı. Kyiv Independent da üst düzey bir AB yetkilisine dayandırdığı haberinde AB, NATO ve Almanya, Fransa ile İngiltere’nin ulusal güvenlik danışmanlarının görüşmelere katılacağını aktardı. Ancak Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Avrupalı temsilcilerin üçlü müzakerelerde yer almayacağını söyledi. Peskov, Avrupalıların kendi iletişim kanalları üzerinden ABD ve Ukrayna ile koordinasyon yürüteceğini belirtti.

‘HEZİMETİN NEDENİ İRAN VE İSRAİL’

ABD Başkanı Donald Trump, geçen hafta yapılan ara seçimlerde Kongre’nin iki kanadını da Demokratlara kaptırmasının ardından “öz eleştiri” yaparak adeta günah çıkardı. CBS News’ün 60 Minutes (60 Dakika) programına konuşan Trump, “Seçmenler, İran’la savaştan hoşlanmadılar. Benzin fiyatlarının artmasından da hoşlanmadılar. İsrail’e karşı da inanılmaz derecede büyük bir hoşnutsuzluk var. Bence asıl nedenler bunlar” ifadelerini kullandı. ABD basınında son günlerde ortaya atılan ve Washington’ın İran’a yeni bir saldırı düzenleyebileceği yönündeki iddialara da yanıt veren Trump, “Böyle bir niyetim yok. Onlar benimle anlaşmaya hazırdı. Ara seçimler olmasaydı zaten anlaşmaya varırdık” diye konuştu.

‘SERT DAVRANDIK’

Trump, röportajda Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Dairesi’nin (ICE) sert müdahaleleri nedeniyle tepki çeken göçmen politikalarında da fazla ileri gittiklerini kabul etti. Ülkeye yasadışı göçü büyük ölçüde durdurduklarını savunan Trump, “Suçluları sınır dışı ettiğimiz için takdir ediliyoruz. Ancak tek suçu ülkeye yasadışı yollarla girmek olan, iyi işlerde çalışan insanları da sınır dışı ettiğimiz için zarar gördük. Bence fazla sert davrandık” ifadelerini kullandı. 3 Kasım’daki ara seçimlerde Temsilciler Meclisi’nde Demokratlar 252 sandalye kazanırken, Cumhuriyetçiler 162’de kalmıştı. Senato’da ise Demokratlar 54, Cumhuriyetçiler ise 44 sandalye elde etmişti.