Petrol krizi Avrupa’yı değiştirir mi?

Rusya ve Ortadoğu’daki rafineri kayıpları, Avrupa’da dizel arzını daraltarak akaryakıt fiyatlarını yükseltiyor. İngiltere’de mazot 2 poundu aşarak son 7 ayda yaklaşık yüzde 40 arttı. G7’nin piyasaya 100 milyon varillik rezerv sürme kararı ise Avrupa’nın yalnızca yaklaşık bir haftalık tüketimine denk geliyor. Almanya’da da yüksek akaryakıt maliyetleri üretimden tarıma ve balıkçılığa kadar birçok sektörü zorluyor.

Ortadoğu ve Rusya’daki rafineri kayıpları küresel dizel arzını daraltırken, ithalata bağımlı Avrupa fiyat şokunun merkezine yerleşti. G7, 100 milyon varillik acil stok hamlesiyle piyasaya müdahale ediyor. Ancak uzmanlara göre rezervler krizi çözmekten çok zaman kazandıracak.

İNGİLTERE’DE MAZOT 2 POUNDU AŞTI

CNN TÜRK Londra Temsilcisi Gökçe Aytulu, İngiltere’de mazot fiyatlarının geçen hafta tarihi zirveye ulaştığını söyledi. Aytulu, 2 pound seviyesinin kritik bir sınır olduğunu belirterek, mazot fiyatlarının bu seviyeyi aştığını ve son 7 ayda yaklaşık yüzde 40 oranında arttığını ifade etti. Bu artışın İran savaşı ve sonrasında yaşanan süreçle bağlantılı olduğunu söyledi.

Aytulu’ya göre fiyatların yükselmesinde üç kritik gelişme öne çıkıyor. Bunlardan ilki, 2022’den bu yana devam eden Ukrayna-Rusya Savaşı’nın etkileri. Ukrayna’nın son dönemde Rusya’daki rafinerileri vurması ise krizi daha da büyüttü. İkinci önemli gelişme, Hürmüz Boğazı’nın kapatılması sonrasında yaşanan arz sıkıntısı. Üçüncü başlık ise Yemen’de Husilerin Babülmendep’i kontrol altına alma çabaları. Aytulu, bunun da Avrupa açısından petrol arzında yeni bir kriz anlamına geldiğini belirtti.

İNGİLTERE’NİN KRİTİK AÇIĞI: MAZOT

İngiltere’nin Kuzey Denizi’ndeki rezervleri nedeniyle kendine yetecek petrolü üretebildiğini belirten Aytulu, asıl sorunun mazot olduğunu söyledi. İngiltere’nin son 10-15 yılda rafinerilerinin üçte ikisini kapattığını aktaran Aytulu, ülkenin bugün yalnızca 4 rafinerisinin bulunduğunu ve bu rafinerilerde mazot üretiminin sürdürüldüğünü ifade etti. Ancak İngiltere’nin mazotta tamamen dışa bağımlı hale geldiğini belirten Aytulu, Rusya ve Ortadoğu’dan gelen kaynakların kesilmesiyle birlikte ABD’nin İngiltere açısından bir numaralı petrol ithalatçısı konumuna geldiğini söyledi.

G7’DEN 100 MİLYON VARİLLİK REZERV HAMLESİ

Aytulu, Donald Trump’ın petrol ihracatını engellemeye yönelik bir yasakla gündeme gelmesinin ardından, G7 ülkeleri çerçevesinde 100 milyon varillik petrol rezervinin piyasaya sürülmesi kararının ortaya çıktığını belirtti.

Bu hamlenin Trump açısından bir başarı olarak görülebileceğini ifade eden Aytulu, ancak 100 milyon varillik rezervin krizi çözmek için yeterli olmayacağını söyledi. Aytulu, söz konusu rezervin Avrupa’nın yalnızca yaklaşık bir haftalık tüketimine denk geldiğini belirterek, hamlenin daha çok zaman kazandıracağını vurguladı. Rezervlerin özellikle ABD’de fiyatların düşürülmesi açısından önemli olduğunu belirten Aytulu, yaklaşan ara seçimler nedeniyle bu durumun Trump açısından ayrıca önem taşıdığını söyledi.

İNGİLTERE’DE 3 POUND ENDİŞESİ

Avrupa’nın geldiği noktanın karamsar bir tablo ortaya koyduğunu belirten Aytulu, İngiltere Ulaştırma Bakanı’nın da geçen hafta önemli bir uyarıda bulunduğunu aktardı. Buna göre, mazota yönelik yeni bir yasak gündeme gelmesi halinde fiyatların 3 pound sınırını aşabileceği ve bunun enflasyon üzerinde yüzde 2’den fazla etki yaratabileceği belirtildi.

ALMANYA’DA AKARYAKIT FİYATLARINA HÜKÜMET MÜDAHALESİ

CNN TÜRK Berlin Temsilcisi Erhan Merttürk ise Almanya’da yükselen akaryakıt fiyatlarının doğrudan vatandaşın cebini etkilediğini söyledi. Merttürk, daha önce 136 lira olarak gösterilen Almanya’daki fiyatın gerilediğini, bugün Türk lirası karşılığıyla motorinin yaklaşık 120 lira, benzinin ise 110-115 lira ile 120 lira bandında olduğunu belirtti. Merttürk, fiyatlardaki düşüşün nedeninin hükümetin müdahalesi olduğunu söyledi.

VERGİ İNDİRİMİ DEVREYE GİRDİ

Artan fiyatların bütün sektörlerde yan etkilere yol açması nedeniyle hükümetin yıl sonuna kadar benzinde 17 centlik vergi indirimine gittiğini belirten Merttürk, bu sayede vatandaşların araçlarını daha uygun fiyata doldurabildiğini ifade etti. Ancak sorunun yalnızca otomobil kullanıcılarını ilgilendirmediğini vurgulayan Merttürk, Almanya’nın bir sanayi ülkesi olması nedeniyle artan akaryakıt fiyatlarının üretim ve nakliye maliyetlerini de yükselttiğini söyledi.

ÇİFTÇİDEN BALIKÇIYA: MALİYET BASKISI BÜYÜYOR

Merttürk, çiftçilerin traktörlerinde kullandıkları dizeli daha pahalıya almaya başladığını, bunun da üretilen meyve ve diğer ürünlerin tüketiciye ulaşma maliyetini artırdığını belirtti. Ancak en çarpıcı tablonun balıkçılık sektöründe ortaya çıktığını söyledi. Almanya Balıkçılar Birliği’nin açıklamasına göre, hükümet konuya müdahale etmezse balıkçıların daha fazla balık tutamayacağı ifade edildi. Merttürk, yüksek motorin maliyetleri nedeniyle balıkçılık yapan teknelerin önemli bir bölümünün limanda beklediğini ve denize açılamadığını aktardı. Balıkçıların elde ettikleri gelirle ödedikleri dizel maliyetinin artık birbirini karşılamadığını belirten Merttürk, bunun Almanya genelinde birçok sektörü yakından etkileyen bir sorun haline geldiğini söyledi.

Merttürk, Almanya hükümetinin soruna çözüm bulmak amacıyla önümüzdeki yıl benzin ve dizel akaryakıt şirketleriyle masaya oturacağını ifade etti.