Ormana 300 bin litre tuzlu su döktüler

TEMPEST adı verilen deney, Chesapeake Körfezi kıyısındaki Smithsonian Çevre Araştırmaları Merkezi’nde 2022’de başladı. Araştırmacılar, fırtınalar sırasında deniz suyunun karaya ilerleyerek ormanları basmasını kontrollü ortamda taklit etmek istedi. Bunun için yan yana bulunan iki alan seçildi; birine tuzlu su, diğerine karşılaştırma amacıyla tatlı su verildi.

TUZLU SUYU DOĞRUDAN ORMANA VERDİLER

İlk uygulamada yakındaki Rhode Nehri’nden alınan yaklaşık 300 bin litre tuzlu su bir gün içinde ormana verildi. Araştırmacılar daha sonra aynı uygulamayı tekrarladı ve suya maruz kalma süresini artırdı. Böylece tek bir taşkının değil, art arda yaşanabilecek tuzlu su baskınlarının ormanı nasıl değiştireceği de incelendi.

Ormana yerleştirilen sensörler kısa sürede önemli bir değişim kaydetti. Tuzlu su verilen bölümde toprağın tuzluluğu hızla yükselirken, köklerin bulunduğu topraktaki oksijen miktarı ciddi şekilde azaldı. Su çekildikten sonra oksijen seviyesi büyük ölçüde toparlandı ancak tuzun topraktaki etkisi daha uzun süre devam etti.

Araştırmacılar için en dikkat çekici nokta ise bütün bunlar yaşanırken ağaçların dışarıdan hâlâ sağlıklı görünmesiydi. Başka bir ifadeyle ormandaki bozulma, yaprakların dökülmesi veya ağaçların kurumasından çok daha önce toprağın altında başlamıştı.

ORMANIN DEĞİŞİMİ TOPRAKTAN BAŞLADI

Tuzlu suyun toprakta kalması, zamanla ağaçların köklerinden su almasını zorlaştırabiliyor. Bu durum uzun süre devam ettiğinde ağaçların zayıflamasına ve sonunda ölmesine kadar uzanan bir süreci başlatabiliyor.

Bilim insanları şimdi farklı ağaç türlerinin bu koşullara ne kadar dayanabildiğini takip ediyor. Deneyin uzun yıllar sürdürülmesinin temel amacı da kıyı ormanlarında hangi değişimlerin önce ortaya çıktığını belirlemek.

Araştırmacılar böylece deniz seviyesinin yükseldiği bölgelerde, bir orman gözle görülür biçimde kurumaya başlamadan önce tehlikenin fark edilip edilemeyeceğini anlamaya çalışıyor.