Netanyahu'dan Knesset'teki Arap partilere 'terör destekçileri ve İsrail düşmanları' suçlamaları

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

İsrail'de seçim sonrası yapılan ilk parlamento oturumunda Binyamin Netanyahu, İsrailli Arapların kurduğu partileri sert şekilde hedef aldı.

Knesset'teki yemin töreninin ardından konuşan Netanyahu, sol partileri, İsrail'in geleceğini "terör destekçilerine ve İsrail düşmanlarına" emanet etmeye hazırlanmakla suçladı.

Netanyahu yeni hükümet kurulana dek başbakanlık görevini sürdürmeye devam edecek.

Son seçimde Lideri Arap olan partiler rekor sayıda sandalye kazandı ve koalisyon görüşmelerinde güçlü bir konuma geldi.

Muhalefet lideri Gadi Eisenkot hükümeti kurmak için koalisyon görüşmeleri yapıyor.

Arap partilerin de bu koalisyona dışarıdan destek verebileceği kaydediliyor.

Eisenkot'un dört partiden oluşan bloğu ekim ayındaki seçimlerde 48 sandalye, Netanyahu'nun bloğu 53 sandalye kazandı.

• Dünyada 130 kişide rastlanan hastalığın tedavisi bulunmuş olabilir
• BDDK Başkanı Şahap Kavcıoğlu istifa etti
• Bakan Gürlek'ten Yeni Parti'li Özer'e: 'Milletvekili olmasan evin aranacaktı'
• Fon krizi borsayı ne boyutta etkiledi, uzmanlar ve yatırımcılar ne diyor?

Haberin sonu

İkisi de 120 sandalyeli Knesset'te (İsrail parlamentosu) çoğunluğu elde edemedi.

Eisenkot'un koalisyon hükümetini kurmak için 28 günü var ve bu süre iki hafta daha uzatılabilir.

İki lider birbirine yüklendi

Netanyahu ve Eisenkot da ilk Knesset oturumunda birbirini suçladı.

Netanyahu, Eisenkot liderliğindeki ve Arap partilerinin desteğine bağımlı bir hükümet kurma olasılığına işaret ederek, "[Ve] terör destekçilerini ve İsrail düşmanlarını içeren veya onlara bağımlı olacak bir hükümet kurmayı düşünenlere soruyorum: Yahudi devletinin yıkımını hedefleyenlere bağımlı olmaya hazır mısınız?" dedi.

Ayrıca, "nükleer İran" tehdidiyle başa çıkmanın tek yolu olarak ulusal birlik hükümetinin kurulması çağrısında bulundu.

Eisenkot, Netanyahu'nun açıklamalarını sert bir şekilde eleştirdi.

"Oturup, görev süresi dolan başbakanın, resmi bir etkinliği istismar ederek yaptığı, gerçeklikten kopuk, bölücü, nefret dolu ve utanç verici konuşmasını dinledim" dedi. "Şimdi, bir dakika bile daha görevde kalmaya layık olmadığına daha da ikna oldum."

Genellikle Netanyahu'nun siyasi kariyerine dair bir referandum olarak görülen seçim sonuçları, bir sonraki hükümeti kimin kuracağı konusunda belirsizliğe yol açtı.

Netanyahu hükümet kurulana kadar geçici başbakan olarak görev yapacak; bu süreç günler hatta aylar sürebilir.

Seçimin en çarpıcı sonuçlarından biri, Arap seçmenlerin oy kullanma oranının artmasının ardından, İsrail'in Arap liderliğindeki iki ittifakı olan Birleşik Arap Listesi ve Ortak Liste'nin toplamda eşi benzeri görülmemiş bir şekilde 19 sandalye kazanması oldu.

Dolayısıyla Arap partileri güç dengesini elinde tutabilir, ancak Netanyahu onlarla birlikte hükümet kurmayı reddetti ve Eisenkot'un bloğundaki partilerden üçü de onları koalisyona dahil etmeye karşı çıktı.

Eisenkot'un dört şartı

Pazar günü Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, Eisenkot'u hükümet kurmakla görevlendirdi.

Cumhurbaşkanlığı konutunda konuşan merkezci Yaşar Partisi lideri, "ulusal acil durum hükümeti" kurulması çağrısında bulundu; bu, partilere ideolojik farklılıkları bir kenara bırakarak Netanyahu'yu görevden uzaklaştırmaları yönünde örtülü bir çağrıydı.

Ona göre bu, "yaratıcı ve alışılmadık siyasi adımlar gerektirecek."

Eisenkot, dört ilkeyi kabul etmeye hazır herhangi bir parti veya milletvekilinin hükümetine katılabileceğini söyledi.

Bu ilkeler şunlar:

• İsrail'in Yahudi ve demokratik bir devlet olarak tanınması;
• Bağımsızlık Bildirgesi'nin değerlerinin kabul edilmesi;
• Şu anda muaf olan topluluklar da dahil olmak üzere herkes için zorunlu askerlik, ulusal veya sivil hizmetin desteklenmesi; ve
• Hamas'ın terör örgütü olarak tanınması ve askeri ve yönetim kabiliyetlerinin ortadan kaldırılmasına yönelik taahhüt.

Ancak bu dört şart, Eisenkot'un potansiyel ortakları için önemli engeller oluşturabilir.

Tam zamanlı dini eğitim gören ve bu nedenle askerlik hizmetinden muaf olan ultra-Ortodoks Yahudi erkeklerin askere alınması, önemli bir seçim konusu olmuştu.

Toplamda 13 sandalye kazanan ultra-Ortodoks Birleşik Tevrat Yahudiliği (UTJ) ve Şas partileri, Eisenkot'un bloğundaki tüm partilerin kampanyalarında savunduğu statükoyu değiştirme girişimlerine şiddetle karşı çıktılar.

Eisenkot'un dört ilkesi Arap partileri için de tartışmalı. Her ikisi de İsrail nüfusunun yaklaşık %20'sini oluşturan Arap vatandaşları için eşit ulusal ve yurttaşlık haklarını vurguluyor; İsrail Araplarının büyük çoğunluğunun askerlik yapması zorunlu değil; hiçbiri Hamas'ı açıkça "terör örgütü" olarak tanımadı.

Arap partileri, Eisenkot'un azınlık hükümeti kurmasına yardımcı olabilirler. Sekiz sandalye kazanan Birleşik Arap Listesi, Eisenkot liderliğindeki bir koalisyonun parçası olmaya istekli olduğunu belirtirken, 11 sandalye kazanan Ortak Liste ise dışarıdan parlamenter destek teklifinde bulundu.

Eisenkot böyle bir düzenlemeyi kabul etse bile, bloğundaki diğer partileri de ikna etmesi gerekecek. Yedi sandalye kazanan Yisrael Beiteinu partisinin lideri Avigdor Lieberman ise Arap milletvekillerine dayalı bir azınlık hükümetine katılmayı reddediyor.

Desteklerinin karşılığında, ultra-Ortodoks partilerin askerlik hizmeti konusunda büyük tavizler talep etmeleri muhtemel; bu da Eisenkot'un bloğundaki partilerin çoğu için kabul edilemez olabilir.

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. Yapay zekayı nasıl kullandığımız hakkında daha fazla bilgi burada.