Nehrin ortasında buzdan ada oluştu: Durmadan genişleyip dönüyor

ABD'nin Maine eyaletinde Presumpscot Nehri yüzeyinde oluşan yaklaşık 100 metre çapındaki kusursuz buz diski, nehir tabanındaki akıntıların etkisiyle kendi etrafında dönerek binlerce kişiyi nehir kıyısına topladı. Yapılan bilimsel incelemeler, kusursuz bir plak gibi hareket eden bu kütlenin yapay bir müdahale değil, tamamen akışkanlar mekaniği ve termodinamik kurallarıyla çalışan doğal bir sistem olduğunu ortaya koydu.

KUSURSUZ DAİRESEL ŞEKİL NASIL OLUŞTU?

Nehir yüzeyinde beliren devasa yapının dairesel geometrisi, suyun altındaki akıntı hareketleriyle doğrudan bağlantılı biçimde gelişti. Nehir yatağındaki belirli bir noktada meydana gelen dairesel girdap, donmakta olan buz tabakasını kendi ekseni etrafında döndürmeye başladı. Dönüş esnasında kıyı şeridine ve çevredeki diğer buz parçalarına temas eden kenarlar, sürtünmenin etkisiyle zımparalanarak zamanla milimetrik bir daire formuna ulaştı. Kıyıya çarpan pürüzlü kısımların traşlanması, diskin pürüzsüz ve simetrik bir hat kazanmasını sağladı.

SÜREKLİ DURMADAN DÖNÜYOR

Buz kütlesinin su yüzeyinde aralıksız dönmesini sağlayan temel unsur, su sıcaklığı ve yoğunluk farkından doğan termodinamik kuvvetlerdir. Suyun alt katmanlarındaki sıcaklık değişimleri, buzun eriyen alt yüzeyinde dairesel mikro akıntılar oluşturdu. Bu akıntılar, diskin altında adeta doğal bir türbin mekanizması gibi işleyerek kütleyi saat yönünün tersine düzenli bir ivmeyle itti. Böylece yaklaşık 100 metrelik dev kütle, dışarıdan herhangi bir mekanik güç olmadan akıntının ve suyun kaldırma kuvvetinin etkisiyle dönme hareketini sürdürdü.

Nehir yüzeyinde dönen dev kütle ilk aşamada yerel halk arasında yapay bir deney veya sıra dışı bir olay olarak yorumlansa da araştırmacılar olayın bilimsel arka planını netleştirdi. Benzerine nadir rastlanan bu doğa olayını yerinde izlemek isteyen binlerce kişi nehir kıyısına gelerek diskin hareketini takip etti. Geniş kitlelerin dikkatini çeken dönen buz diski, nehir akıntısı ve hava şartlarının değişmesiyle birlikte kademeli olarak eriyerek doğal döngüsünü tamamladı.