Medya devlerinden Meta'ya yapay zekâ davası

Norveç'in önde gelen 10 medya kuruluşu, haberleri ve abonelikli içerikleri yapay zekâ eğitiminde kullanmayı hedefleyen Meta'nın yeni kullanıcı sözleşmesini durdurmak için yargıya başvurdu. Norveç'in önde gelen medya kuruluşları, Meta'nın gazetecilik içeriklerini yapay zekâ modellerini eğitmek amacıyla kullanmasını engellemek için yargıya başvurdu. Aralarında kamu yayın kurumu NRK, medya devleri Schibsted, Amedia, Polaris, Aller ve Norveç haber ajansı NTB'nin de yer aldığı 10 yayın grubu, Facebook ve Instagram'ın çatı şirketine karşı Oslo Bölge Mahkemesi'nde dava açtı.

Yayıncılar, 20 Kasım'da yürürlüğe girmesi planlanan yeni kullanıcı sözleşmesinin durdurulması talebiyle mahkemeden ihtiyati tedbir kararı istedi. Medya kuruluşlarının itirazı, yeni kuralların Meta'ya haber makalelerini, fotoğrafları ve videoları toplama yetkisi vermesine dayanıyor. Üstelik bu tarama izni yalnızca herkese açık içerikleri değil, ödeme duvarı arkasında yer alan abonelikli haberleri de kapsıyor.

Norveç Medya İşletmeleri Birliği (MBL) Başkanı Lene Eltvik Vindfeld, yaptığı açıklamada teknoloji devlerinin gazetecilik içerikleri üzerinde hak iddia etmesinden duydukları endişeyi dile getirdi. Meta'nın medya gruplarının yatırımlarını kullanarak yine onların doğrudan rakibi olacak yapay zekâ servisleri geliştirdiğini vurgulayan Vindfeld, bu tablonun kabul edilemez olduğunu ve serbest rekabeti bozduğunu söyledi. Davacılar, yeni kullanım koşullarının medya organlarının yanı sıra şirketleri ve perakendecileri de kapsayacak biçimde bütün profesyonel hesap sahiplerine dayatıldığına dikkat çekiyor.

Sözleşmeyi onaylamayan yayıncıların önünde hesaplarını tamamen kapatmaktan başka hiçbir seçenek kalmıyor. Sürecin esastan karara bağlanması zaman alacağı için yayıncılar, sözleşmenin yürürlüğe girmesini acil tedbir kararıyla durdurmayı hedefliyor. Fransız AFP ajansının ulaştığı Meta yetkilileri ise yeni kuralların uygulanmasını 20 Kasım tarihine kadar ertelediklerini, bu süreyi iş ortaklarına ve paydaşlara nelerin değişip nelerin değişmediğini anlatmak amacıyla kullanacaklarını bildirdi.

Norveç basını ile teknoloji devi arasındaki gerilim bununla da sınırlı değil. MBL ve NRK, 14 Ekim'de Meta'yı dolandırıcılık amaçlı sahte reklamlar üzerinden gelir elde etmekle suçlayarak şirkete dava açma tehdidinde de bulunmuştu. META'YA PEŞ PEŞE TELİF HAKKI DAVALARI Norveç'te başlayan bu yargı hamlesi, Meta'nın yapay zekâ eğitimi için yürüttüğü veri toplama faaliyetlerine karşı dünya genelinde açılan dev telif davalarının en yeni halkasını oluşturuyor.

Teknoloji devi, Llama ve Muse gibi yapay zekâ sistemlerini beslemek için telifli içerikleri izinsiz kullandığı gerekçesiyle hem ABD'de hem de Avrupa'da ağır suçlamalarla karşılaşıyor. Yayıncılık dünyasındaki en büyük hukuki hesaplaşmalardan biri bu yılın mayıs ayında başladı. Elsevier, Cengage, Hachette, Macmillan ve McGraw Hill gibi beş büyük yayınevi, ünlü yazar Scott Turow ile birlikte 5 Mayıs 2026'da Manhattan Federal Mahkemesi'ne başvurarak Meta ve tepe yöneticisi Mark Zuckerberg aleyhine toplu dava açtı.

Dava dilekçesinde, Llama dil modelini eğitmek amacıyla ders kitaplarından romanlara kadar milyonlarca telifli eserin izinsiz çoğaltıldığı, dağıtıldığı ve eserlerin telif hakkı yönetim bilgilerinin kasten silindiği öne sürülüyor. Üstelik suçlamalar bununla da bitmiyor; Meta'nın bu eserleri LibGen, Z-Library ve Anna’s Archive gibi korsan dijital arşiv sitelerinden yasa dışı biçimde indirdiği iddia ediliyor. Yayınevlerinin açtığı davanın ardından bireysel tepkiler de organize bir direnişe dönüştü.

Roman yazarları, gazeteciler ve akademisyenlerden oluşan yaklaşık 300 kişi, 19 Ekim 2026'da Kaliforniya Kuzey Bölgesi Federal Mahkemesi'ne giderek Meta'ya karşı bireysel telif hakkı davaları açtı. Davacılar, Meta'nın Llama ve Muse modellerini eğitmek için kitaplarını herhangi bir izin almadan kopyaladığını ve dijitalleştirdiğini belirterek şirketten maddi tazminat talep ediyor. Avrupa cephesinde ise yayıncılar düzenleyici kurumlara ağırlık verdi.

Avrupa Yayıncılar Konseyi (EPC) çatısı altında bir araya gelen haber yayıncıları, Meta'nın içerik tarama ve veri işleme politikalarına karşı Avrupa Birliği ve İngiltere'deki yetkili denetim organlarına resmen şikayette bulundu. Giderek büyüyen bu hukuki ve kurumsal baskı ilk sonucunu verdi. Meta, işletme hesaplarının web sitelerindeki içeriklerin yapay zekâ eğitimi için taranmasına izin veren tartışmalı sözleşme maddesini, gelen yoğun itirazların ardından 30 Ekim 2026'da yürürlüğe girmesine fırsat kalmadan geri çekmek zorunda kaldı.