Martin Krause COP31'de CNN TÜRK'e konuştu: Fosil yakıtlara veda edilmeli

Antalya'nın bir parçası Birleşmiş Milletler kontrolüne geçti. Dünyanın en büyük iklim zirvesi olan COP31, Türkiye'nin ev sahipliğinde başladı. Birleşmiş Milletler Çevre Programı'nın İklim Değişikliği Direktörü Martin Krause, CNN TÜRK'ün sorularını yanıtladı. Doğa Başak Öztürk ve İlayda Naz Yalçınkaya'ın özel röportajı...

Öncelikle Türkiye'ye ve bu yıl Antalya'da düzenlenen zirveye hoş geldiniz. Her yerde, 'diyaloğun eyleme dönüştüğü yer' sloganını görüyoruz. Bu zirvenin en acil öncelikleri size göre nelerdir?

Martin Krause: Bu çok önemli soru için teşekkür ederim. Gerçekten de COP31'in her aşamasında eylem vurgusu var. Peki neden? Çünkü 11 yıl önce Paris Anlaşması'yla birbirimize bir söz verdik. Küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme kıyasla 2 santigrat derecenin altında, ideal olarak da 1,5 dereceyle sınırlı tutacaktık. Bu 194 ülkenin verdiği bir taahhüttü. Peki, bugün hangi noktadayız? Aradan 11 yıl geçti ve artık verdiğimiz sözü tutamayacağımızı biliyoruz. Belirlediğimiz 1,5 santigrat derecelik hedefi aşacağız. Peki, bunun anlamı ne? Eylemlerimizi hızlandırmamız gerektiği anlamına geliyor. Peki, eylem derken neyi kastediyoruz? Sera gazı emisyonlarını sınırlandırmayı, ideal olarak sıfıra indirmeyi kastediyoruz eylem derken. Sera gazları nereden kaynaklanıyor? Fosil yakıtların yakılmasından. Kömür, petrol ve doğalgaz. Bu sera gazlarının başlıca kaynakları. Dolayısıyla eyleme geçmek fosil yakıtlara bağımlılıktan kurtulmanın bir yolunu bulmamız demek. Atmosferi kirletmeyen ve küresel ısınmaya yol açmayan temiz teknolojilere yönelmek demek. İhtiyacımız olan eylem tam olarak da bu.

Buna bir şey daha eklemek isterim. COP'taki eylem programının ikinci ayağı iklim değişikliğinin etkilerine uyum sağlamakla ilgili. Daha sıcak bir dünyada yaşadığımızı hepimiz biliyoruz. Bu yaz gördüğünüz gibi yalnızca Kuzey Yarım Küre'de değil, dünyanın dört bir yanında orman yangınları, kuraklıklar, sıcak hava dalgaları ve seller yaşandı. Hatırlarsanız daha birkaç ay önce Nepal'de bir buzulun erimesi heyelana yol açtı ve çok sayıda insan hayatını kaybetti. Bunlar küresel ısınmanın etkileri. Dolayısıyla bu COP'un ele aldığı tartışacağı ikinci eylem alanı da şu; Dünyanın dört bir yanında karşı karşıya olduğumuz bu iklim etkilerine nasıl daha iyi hazırlanabilir ve uyum sağlayabiliriz?

Bütün bunları göz önünde bulundurduğunuzda dünyayı daha iyi bir yer haline getirmeye giderek yaklaştığımızı düşünüyor musunuz?

Martin Krause: Ben bu konuda umutluyum. Çünkü pek çok COP'a katıldım. Son 30 yıldır iklim müzakerelerini ve iklim alanındaki çalışmaları takip ediyorum. Paris Anlaşması'ndan önce küresel sıcaklık artışının 4 santigrat dereceye ulaşacağı bir yolda ilerliyorduk. O dönemdeki bilimsel öngörüler ve değerlendirmeler bu yöndeydi. Şimdi ise Paris Anlaşması sayesinde mevcut politikalarla devam edersek sıcaklık artışının 2,8 dereceye ulaşacağı bir yoldayız. Ancak taahhütlerimizi, girişimlerimizi ve verdiğimiz sözleri hayata geçirirsek durum değişebilir. Bunlar söylediğim gibi fosil yakıtlardan uzaklaşmayı kapsıyor. Türkiye'de çok önem verilen bir başka konu olan gıda israfı ile mücadeleyi de kapsıyor. Çünkü gıda israfı da atmosfere salınarak küresel ısınmaya yol açan metan emisyonları üretiyor. Eğer aynı zamanda elektrifikasyon, bütün ulaşım sisteminin elektrikli araçlara geçirilmesi ve yenilenebilir enerji konularını da ele almazsak bunlar devam edecektir. Dünya genelinde uygulamaya konulan bu tür pek çok girişim var. Bunların arkasında durur ve gerçekten hayata geçirirsek evet, daha iyi, daha sağlıklı ve aynı zamanda daha müreffeh bir geleceğe doğru ilerleyeceğimize inanıyorum. Çünkü bu yeni teknolojiler sayesinde gençlere istihdam ve yeni fırsatlar yaratıyoruz. Genç kuşakların kasvetli ve karanlık bir gelecek yerine umut dolu bir geleceğe bakabilmesi açısından bu oldukça önemli.

Ev sahibi ülke Türkiye'ye ilişkin gözlemleriniz neler? Türkiye diplomatik becerileriyle tanınan bir ülke. Bunun iklim diplomasisi ve bu zirve açısından da faydalı olduğunu düşünüyor musunuz?

Martin Krause: Kesinlikle. Ben de yıllar önce İstanbul'da bir yıl yaşadım. Dolayısıyla Türkiye'ye karşı bir yakınlık hissediyorum. Burada hem hükümetin hem de iş dünyasının, özel sektörün attığı pek çok adımı, özellikle binalarda enerji verimliliği alanındaki girişimleri çok değerli buluyorum. Bu da çok önemli bir konu. Çünkü binaları enerji verimli biçimde inşa etmezsek yaz aylarında ısıyı içeri hapseden yapılar ortaya çıkarıyoruz. İçerisi aşırı ısınıyor, sera gazı salımına yol açan binalar yapmış oluyoruz. Türkiye özellikle binalarda ve inşaatta enerji verimliliği alanında öncü ülkelerden biri. İkinci konu ise daha önce sözünü ettiğim gıda israfı. Aslında bu konuyu iklim müzakerelerine ve iklim gündemine taşıyan Türkiye oldu. Dolayısıyla Türkiye'nin hem bu COP'a ev sahipliği yaparak hem de süreci ileriye taşımak için eylem gündemi kapsamında somut girişimler üstlenerek önemli bir rol oynadığını inanıyorum ve bu konuda da çok önemli işler başardığına inanıyorum.