Kötü ve daha kötü arasında Filistin halkının sandık çıkmazı

İSRAİL’de genel seçimlere sayılı günler kala ülkede yaşayan Filistinliler sandığa gidip gitmeme konusunda ikilem içinde. Al Jazeera’nin haberine göre nüfusun yaklaşık beşte birini oluşturan Filistinliler oy kullanmanın mevcut sistemi meşrulaştıracağı endişesine sahip. Ancak bir kesim seçim sonucunun en azından yeni bir aşırı sağ hükümetin önünü kesebileceği ve Filistinlilere yönelik politikaların etkisini sınırlayabileceği görüşüyle boykot yerine katılımdan yana.

FİLİSTİN OYLARI DEĞERLİ

27 Ekim’de İsrail’de yaklaşık 7.3 milyon seçmen, 120 sandalyeli parlamentonun (Knesset) yeni üyelerini belirleyecek. Seçim, İsrail’in Gazze’yi işgali ve Lübnan ve İran ile girilen savaşın ardından yapılan ilk genel seçim olacak. Sandığa gidecek olanlar arasında nüfusun yaklaşık beşte birini oluşturan 1.9 milyon İsrail vatandaşı Filistinli de bulunuyor. İsrail’in 120 sandalyeli parlamentosu Knesset’te hükümet kurmak için en az 61 sandalyeye ihtiyaç duyuluyor. Kamuoyu yoklamalarına göre ne Netanyahu’nun aşırı sağ öncülüğündeki bloku ne de Siyonist partilerden oluşan muhalefet ittifakı bu eşiği tek başına aşabiliyor. Bu tabloda seçimlerin sonucunu belirleyebilecek unsurlardan biri de Arap partilerinin parlamentoda elde edeceği sandalye sayısı. Hem Netanyahu hem muhalefet cephesi Arap partileri ile koaliasyon yapmayacaklarını açıkladılar. Ancak Filistinli vatandaşların oy verdiği Ra’am ve Ortak Liste partilerinin elde edeceği sonuç, bazı küçük sağcı partilerin barajı aşmasını engelleyerek hükümetin hangi eksende kurulacağı noktasında belirleyici olabilir.

NETANYAHU’YU DEVİRMİŞLERDİ

Filistinli vatandaşlar arasında seçimlere katılımın artması bekleniyor. Son beş genel seçimde katılım oranı yaklaşık yüzde 45 ile 65 arasında değişirken, 2022 seçimlerinde yüzde 53 seviyesinde kaldı. Son anketlere göre bu seçimde Filistinli vatandaşların yaklaşık yüzde 62’si oy kullanmayı planlıyor. Filistinli kampanya yetkilileri ise katılımı yüzde 70-75 seviyesine çıkarmayı hedefliyor. Bu oran en son 1999 seçimlerinde görülmüş, o yıl Filistinli seçmenlerin yüksek katılımı, Ehud Barak’ın Netanyahu’yu yenmesine katkıda bulunmuştu. Bu koşullarda seçimlere katılım, Filistinli vatandaşlar açısından stratejik bir karar hâline geliyor. Sandığa gitmek mevcut sistemin demokratik imajını güçlendirebilir ancak boykot, Netanyahu’nun karşıtı blokun iktidar ihtimalini zayıflatabilir. Yeni bir aşırı sağ hükümetin Filistinlilere yönelik politikaları daha da ağırlaştırmasından endişe eden seçmenler, tamamı kötü seçenekler arasından en az kötü sonucu elde etmeye çalışıyor.

‘DAHA AZ KÖTÜYÜ SEÇİYORUZ’

İşgal altındaki Doğu Kudüs’te yaşayan ve bu seçimde ilk kez oy kullanacak 19 yaşındaki Laila Atamneh de bu çelişkiyi yaşıyor. AJ’ye konuşan Atamneh, Netanyahu liderliğinde yeni bir aşırı sağ hükümetin kurulmasını önlemek ve öldürülen binlerce Filistinlinin sesi olmak için oy kullanması gerektiğini düşünüyor. Ancak bir yandan da bunun İsrail’in kendisini demokrasi olarak sunmasına yardımcı olabileceğinden endişeli. “Kötü var, bir de çok daha kötü var. Çok daha kötü yerine kötüyü tercih ederiz” diyen Atamneh, oyunun bir ölümü veya yıkım kararını önlemeye katkıda bulunabileceğini düşünüyor.

120 sandalyeli Knesset’te herhangi bir parti çoğunluğu sağlayamazsa, yeni seçimler ilan edilecek ve İsrail tarihinin en aşırı sağcı hükümeti olan mevcut Netanyahu hükümeti yeni seçimlere kadar görevde kalacak.