İsrail’de seçimin şifreleri: Netanyahu koltuğunu kaybedebilir mi?

İsrail’de 7,3 milyon seçmen, Başbakan Binyamin Netanyahu ile eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot arasında geçmesi beklenen seçimlerde sandık başına gidiyor. Anketlerde Eisenkot’un önde olduğu görülürken hiçbir tarafın hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşamama ihtimali gündemde. Arap partilerinin oyları, Haredi seçmenlerin sandığa katılımı ve ulusal birlik hükümeti senaryosu seçim sonuçlarını belirleyebilecek başlıklar arasında. Netanyahu’nun ABD Başkanı Donald Trump’tan destek arayışı ve İran ile Gazze politikaları da seçim gündeminde öne çıkıyor. CNN TÜRK Muhabiri Emrah Çakmak ve Kameraman Halil Kahraman bölgeden son durumu ve detayları aktardı.

İsrail’de 7,3 milyon seçmen, ülkenin siyasi geleceğini belirlemek için sandık başına gidiyor. Seçimlerin, mevcut Başbakan Binyamin Netanyahu ile eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot arasında geçiyor.. Uzun yıllar sonra ilk kez zamanında yapılan seçimlerde gözler, iki adayın sandalye sayılarına ve hükümet kurmak için ihtiyaç duyacakları ittifaklara çevrildi. CNN TÜRK Muhabiri Emrah Çakmak ve Kameraman Halil Kahraman, Gadi Eisenkot’un oy kullanmasının beklendiği okulun önünden seçim sürecine ilişkin son gelişmeleri aktardı.

İsrail’de Oy Verme İşlemi Başladı

İsrail’de seçim yarışı son günlerde giderek kızışırken oy verme işlemi sabah saat 07.00 itibarıyla başladı. Ülke genelindeki yaklaşık 12 bin sandıkta seçmenler oylarını kullanıyor. CNN TÜRK Muhabiri Emrah Çakmak, seçim bölgelerinde hareketliliğin saatler ilerledikçe arttığını belirtti. Seçmenlerin kimlikleriyle oy kullanacakları okullara geldiğini aktaran Çakmak, oy verme işleminin gerçekleştirildiği alanlarda görüntü alınmasına izin verilmediğini ifade etti. Oy verme işleminin akşam saat 20.00 itibarıyla birçok bölgede sona ermesi, daha uzak noktalardaki bazı sandıkların ise saat 22.00’ye kadar açık kalması bekleniyor. Sandıkların kapanmasının ardından oy sayımına geçilecek ve seçim sonuçlarının ortaya çıkmasıyla İsrail siyasetinde yeni bir dönem başlayıp başlamayacağı netleşecek.

Anketlerde Gantz Önde, Ancak Hükümet İçin Yeterli Değil

İsrail’deki seçim yarışında en önemli başlıklardan biri, iki adayın parlamentoda elde edeceği sandalye sayısı. İsrail Meclisi’nde toplam 120 sandalye bulunuyor. Bir hükümetin çoğunluğu sağlayabilmesi için 61 milletvekiline ulaşması gerekiyor. Çakmak’ın aktardığı son kamuoyu yoklamalarında, dört anketin üçünde Gadi Eisenkot’un önde olduğu, bir ankette ise Netanyahu’nun üstünlük sağladığı görülüyor. Dün akşam yayımlanan bazı anketlerde Netanyahu’nun yaklaşık 50-51, Eisenkot’un ise 54 sandalye elde edebileceği öngörülüyor. Bu tablo, Eisenkot’un rakibiyle arasındaki farkı açtığına işaret etse de hükümet kurmak için gerekli olan 61 sandalyeye henüz ulaşamadığını gösteriyor.

Arap Partilerinin Oyları Belirleyici Olabilir

Seçim sonuçlarının ardından hükümetin nasıl kurulacağı sorusu da önem kazanıyor. Eisenkot veya Netanyahu’nun tek başına gerekli çoğunluğa ulaşamaması durumunda Arap partilerinin elde edeceği sandalyeler belirleyici olabilir. İsrail’deki Arap partilerinin seçmen tabanında Müslümanlar, Hristiyanlar ve Dürziler bulunuyor. Anketlerde bu partilerin toplam 12-13 sandalye kazanabileceği değerlendiriliyor. Ancak hem Netanyahu hem de Eisenkot, seçim sürecinde Arap partileriyle ittifak kurmayacaklarını açıkladı. Buna rağmen ortaya çıkabilecek parlamento tablosu, hükümet kurmak için farklı siyasi formüllerin gündeme gelmesine neden olabilir.

Netanyahu ile Gantz Arasında Ulusal Birlik Hükümeti İhtimali

Seçim sonuçlarında kesin bir çoğunluğun ortaya çıkmaması halinde ulusal birlik hükümeti seçeneği de gündeme gelebilir. Çakmak’ın aktardığı değerlendirmelere göre Eisenkot'un önde, Netanyahu’nun ise geride kaldığı bir tabloda iki liderin ulusal birlik hükümeti kurmak üzere bir araya gelebileceği konuşuluyor. Bu senaryoda dönüşümlü başbakanlık formülünün de gündeme gelebileceği belirtiliyor.

ABD kaynaklarından aktarılan bilgilere göre, böyle bir hükümetin kurulması durumunda mevcut Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in kabinede yer almaması da seçenekler arasında gösteriliyor. Ancak ulusal birlik hükümeti ihtimali henüz kesinleşmiş değil. Seçim sonuçları ve partilerin alacağı tutum, bu senaryonun gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini belirleyecek.

Haredi Seçmenler Seçimin Kaderini Değiştirebilir

İsrail seçimlerinde dengeleri etkileyebilecek bir diğer unsur ise Haredi olarak bilinen ultra-Ortodoks Yahudi seçmenler. Haredi toplumu, özellikle askerlik yükümlülüğü nedeniyle İsrail siyasetinde önemli bir tartışmanın merkezinde bulunuyor. Eisenkot, Haredilerin de askerlik yapması gerektiğini savunurken Netanyahu’nun seçim sürecinde bu konuda farklı bir yaklaşım benimsediği aktarılıyor.

Çakmak’ın aktardığına göre Netanyahu, Haredi seçmenlerin desteğini kazanmak amacıyla askerlik konusunda daha esnek bir tutum sergiliyor. Ancak bu seçmenlerin sandığa ne ölçüde gideceği belirsizliğini koruyor. Bazı kaynaklarda Haredi grupların askerlik konusundaki itirazlarını dile getirmek amacıyla eylem düzenleyebileceği de belirtiliyor. Bu durum, seçime katılım oranları ve oy dağılımı açısından önem taşıyor.

Gantz’ın Seçim Bölgesinde Hareketlilik Artıyor

CNN TÜRK muhabiri Emrah Çakmak, Eisenkot’un oy kullanmasının beklendiği okulun çevresinde seçim hareketliliğinin giderek arttığını aktardı. Eisenkot’u destekleyenler için bölgede çadırlar kurulduğu ve ikramlarda bulunulduğu görülürken, gönüllülerin seçmenleri sandığa gitmeye çağırdığı belirtildi. Sabah saatlerinde daha sakin olan bölgede, ilerleyen saatlerde yoğunluğun arttığı gözlemlendi. Seçim sonuçlarının yalnızca siyasi liderlerin geleceğini değil, İsrail’de kurulacak hükümetin politikalarını da etkilemesi bekleniyor.

Trump’ın Desteği ve İran-Gazze Politikaları Gündemde

Seçim öncesinde Netanyahu’nun ABD Başkanı Donald Trump’tan açık destek istediği de gündeme geldi. Çakmak, Netanyahu’nun dün akşam Trump’a birkaç kez seslenerek destek açıklaması yapılmasını istediğini aktardı. İki aday arasındaki rekabetin dış politika boyutunda ise İran ve Gazze başlıkları öne çıkıyor. Netanyahu, İran’a yönelik saldırıların ve Gazze’deki askeri operasyonların sürdürülmesi yönündeki yaklaşımını korurken Eisenkot, bu politikaları daha iyi yönetebileceğini ve farklı sonuçlar elde edebileceğini savunuyor. İsrail’de uzun süredir devam eden Netanyahu iktidarının geleceği, seçim sonuçlarının ardından şekillenecek. Sandıktan çıkacak tablo, hükümetin kim tarafından ve hangi ortaklıklarla kurulacağını belirleyecek.