İsrail seçim sonuçları: Netanyahu'nun bloğu önde ancak meclis çoğunluğunu sağlayamıyor

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

İsrail'de 27 Ekim Salı günü yapılan parlamento seçimlerinde Türkiye saatiyle 15.30 itibarıyla oyların %85,6'sı sayıldı.

Kısmi sonuçlara göre Başbakan Binyamin Netanyahu'nun Likud Partisi ile aşırı sağcı ve ultra Ortodoks Yahudi müttefiklerinin 120 sandalyeli Knesset'te (İsrail Parlamentosu) 53 sandalye kazanma yolunda olduğu görülüyor.

Gadi Eisenkot'un Yashar Partisi ve onun bloğundaki diğer üç Yahudi muhalefet partisinin ise 48 sandalye elde etmesi bekleniyor.

Her iki blok da 120 sandalyeli mecliste çoğunluğu sağlamak için gereken 61 sandalyeye ulaşamıyor.

Her iki lider de bir hükümet koalisyonu kurmaya çalışacaklarını söyledi.

19 sandalye kazanma yolunda görünen Arap partileri, benzeri görülmemiş şekilde kilit konuma gelebilir.

Ancak Yahudi partilerden yalnızca biri Araplarla çalışabileceğini söyledi.

• İsrail seçim çıkmazını nasıl aşabilir? Olası dört senaryo
• İspanya'daki tren kazasında can kaybı 69'a yükseldi
• ABD'li oyuncu Hayden Panettiere'nin ölümünün kaza sonucu olduğu belirlendi
• Putin: Elon Musk 'gerçek bir dahi, yakın temastayız '

Haberin sonu

Askerler ve diplomatlar tarafından kullanılan 430 bin ila 480 bin kadar oy henüz sayılmadı.

Bu nedenle, nihai seçim sonuçlarının ortaya çıkması iki gün daha sürebilir.

• İsrail'de Arap partileri hükümetin kurulmasında kilit rol oynayabilir
• İsrail seçimlerinde hiçbir parti mecliste çoğunluk sağlayamazsa ne olacak?

Sonuçlar kesinleştikten sonra Cumhurbaşkanı Isaac Herzog tüm siyasi gruplarla istişarelerde bulunacak ve hükümet kurma konusunda en yüksek başarı şansına sahip olduğuna inandığı lideri görevlendirecek.

Bu süreç haftalar sürebilir.

Bu girişim başarısız olursa, nihayetinde yeni bir seçime gidilmesi gerekecek.

Seçim ön sonuçlarını değerlendiren Netanyahu "güçlü, sağ kanat bir hükümet kuracağını belirtti ve "gerçek sonuçları beklediğini" bildirdi.

Eisenkot ise partisinin genel merkezinde sonuçları kutladı ve destekçilerine "tarih yazdıklarını" söyledi.

"Netanyahu'ya ve hükümetine yönelik tam bir güvensizlik oyu verildiğini gösterdiğini" belirtti.

Hiçbir liderin farkla zafer elde edememesi Netanyahu'nun iktidarda kalmasına olanak sağlayabilir çünkü yeni bir hükümet kurulana kadar mevcut başbakan, geçici hükümetin başında görevini sürdürebilecek.

Netanyahu ile İsrail ordusunun eski genelkurmay başkanlarından Gadi Eisenkot arasında başbakanlık için başa baş bir yarış öngörülüyordu.

Seçim öncesindeki anketler, Netanyahu'nun partisi Likud ile aşırı sağ ve ultra-Ortodoks partileri biraraya getiren bloğun, çoğunluğu sağlamakta zorlanabileceğini gösteriyordu.

'Halk değişimden yana karar verdi'

Gadi Eisenkot, Tel Aviv'deki parti genel merkezine gece saatlerinde ulaştı. Yashar Partisi'nin adayları tarafından çevrelenmiş halde, kalabalığın arasından uzun bir yürüyüş yaparak sahneye çıktı.

Eisenkot, "Tarih yazdık. Bu sabah İsrail halkı, önümüzdeki yılların liderliği konusunda bir referanduma gitti. Halk değişimden yana karar verdi" dedi.

İsrail halkının Netanyahu'nun görev süresinin bitmesini istediğini ifade eden Yashar Partisi lideri, "Bu kadar yüksek katılımlı bir seçimde yeniden seçime gitmek hata olur.

Halkın iradesine saygı göstermek için elimizden gelen her şeyi yapmak görevimiz ve benim kişisel sorumluluğumdur" diye ekledi.

Arap partilerinden sürpriz çıkış

Kesinleşmemiş sonuçlar Arap çoğunluklu iki partinin (Birleşik Arap Listesi Ra'am ve üç küçük partinin ittifakı olan Ortak Liste) en az 19 sandalye kazandığını gösteriyor. Bu bir rekor.

İsrail'deki ana siyasi partiler, geleneksel olarak Arap partilerini koalisyonlarına dahil etmeye son derece isteksiz.

Ancak iki ana siyasi blok arasındaki farkın dar olması beklendiğinden, Arap çoğunluklu partileri Eisenkot ve Netanyahu'nun göz ardı etmesi zor olacak.

Geçmiş İsrail seçimlerinde Arap seçmenlerin katılımı genellikle Yahudi seçmenlerin katılımından daha düşük olmuştu. Ancak bu kez, Netanyahu'nun iktidardan gitmesi yönündeki motivasyonun çok sayıda Arap seçmeni sandığa yönlendirmiş göründüğü belirtiliyor.

Seçime rekor katılım

Birçok kişinin ülke tarihindeki en önemli oylama olarak gördüğü seçime tarihi bir katılım oldu.

Bu, aynı zamanda 7 Ekim 2023'te Hamas liderliğinde İsrail'e düzenlenen saldırılarla başlayan Gazze ve ardından gelen Lübnan ve İran savaşları sonrası yapılan ilk seçim oldu.

İsrail Merkez Seçim Komitesi, bu yılki genel seçimlerde katılım oranının yüzde 77,7 olduğunu açıkladı. Komiteye göre bu, 1999'dan bu yana kaydedilen en yüksek katılım oranını temsil ediyor.

Ülkede toplam 7,3 milyon seçmen bulunuyor.

Eisenkot kimdir?

Eski ordu komutanı Eisenkot son otuz yılın büyük bölümünde İsrail'i yöneten Netanyahu için beklenmedik bir meydan okumaydı.

Eisenkot, siyaset sahnesinde nispeten yeni bir isim. 2022'de Ulusal Birlik Partisi'nden Knesset'e (İsrail parlamentosu) girdi.

Daha sonra, kendi ifadesiyle ideolojik farklılıklar nedeniyle partiden ayrıldı.

Geçen yıl muhalefetin önde gelen isimlerinden ayrılarak kendi merkezci partisi Yashar'ı (anlamı "doğru" veya "dürüst") kurduğundan beri Eisenkot, seçim yarışında Netanyahu'nun en büyük rakibi haline geldi.

Binyamin Netanyahu, son yıllarda yolsuzluk iddiaları (kendisi bu suçlamaları reddediyor) ve 7 Ekim 2023 saldırılarının yönetiliş biçimine yönelik eleştirilerle karşı karşıya.