kaynak olarak ekleyin
Financial Times'ın (FT) ortaya çıkardığı Rus savunma sanayisi belgelerine göre İran, Rusya'dan 90 adet APU-L füze fırlatma sistemi sipariş etti. Belgelerde İran'ın "K-10" kod adıyla tanımlandığı belirtilirken, Moskova'nın Tahran'a füze teknolojisi ve askeri ekipman desteğini sürdürdüğü öne sürüldü. Rusya'nın İran'a süpersonik seyir füzesi geliştirme konusunda da gizlice yardım ettiği iddiası gündeme geldi.
RUSYA'NIN ÜRETİM BELGELERİNDE İRAN İÇİN "K-10" KODU
Financial Times'ın ele geçirdiği, Rus savunma sanayisinin 2024 ve 2025 yıllarını kapsayan üretim programında İran'a yönelik 90 adet APU-L füze fırlatma sistemi siparişi tespit edildi. Rusya'nın devlet silah ihracatçısının İran'ı tanımlamak için kullandığı "K-10" kodunun üretim takviminde yer aldığı belirtildi.
Habere göre Rusya'nın önde gelen füze ve fırlatma sistemleri tasarım şirketlerinden Vympel, Rus savunma sanayisi kuruluşu KB Maşinostroyeniya'ya (KBM) bir mektup gönderdi. Vympel, "APU-L" ve "APU-305" tipi fırlatma sistemlerine ait bileşenlerin teslimatlarının hızlandırılmasını istedi. Şirket, tedarik sürecindeki gecikmelerin dokuz sözleşmeyi riske atabileceği uyarısında bulundu.
Mayıs 2024 tarihli mektupta, fırlatma sistemi bileşenlerinin teslimatındaki gecikmelerin çeşitli sözleşmeleri tehlikeye atabileceği belirtildi. Mektuba eklenen üretim takviminde yedi Rus ve iki yabancı müşteri yer aldı. Çin'in 192 adet APU-305 tipi sistem sipariş ettiği, "K-10" kod adlı müşterinin ise 90 adet APU-L fırlatma sistemi talep ettiği öne sürüldü.
Üretim belgeleri, İran'a yönelik siparişin teslim edilip edilmediğini ortaya koymadı.
FÜZE SİSTEMLERİ UKRAYNA'DA KULLANILAN SİLAHLAR İÇİN TASARLANDI
APU-L fırlatma sistemlerinin, Rusya'nın LMUR veya Izdeliye 305 adıyla bilinen hafif çok amaçlı güdümlü füzesini taşımak üzere tasarlandığı belirtildi. Hareketli hedefleri vurabilen hassas güdümlü füze, 2022 yılında Rus ordusunun envanterine girdi ve o tarihten bu yana Ukrayna'da yaygın şekilde kullanıldı.
Operatör, füzenin uçuşu sırasında yönlendirme yapabiliyor ve hedefe ilişkin gerekli ayarlamaları gerçekleştirebiliyor. ABD Ordusu'nun Dünya Çapındaki Ekipman Kılavuzu'na göre APU-L fırlatma sistemleri, Rusya'nın Mi-28 saldırı helikopterleri için geliştirildi. Her sistem iki füze taşıyabiliyor.
İran'ın da Rus yapımı Mi-28 helikopterlerini satın aldığı biliniyor. İranlı yetkililer, Kasım 2023'te teslimat düzenlemelerinin tamamlandığını duyurdu. Financial Times'ın aktardığına göre, Ocak 2026'da internette yayımlanan görüntülerde Tahran'daki bir havacılık tesisinde Mi-28 tipi bir helikopter yer aldı.
Gazetenin incelediği üretim belgelerini, Ukrayna merkezli özel istihbarat kuruluşu Dallas Analytics sağladı.
RUSYA'NIN İRAN'A SÜPERSONİK FÜZE DESTEĞİ İDDİASI
Financial Times, eylül ayında yayımladığı bir başka araştırmada Rusya'nın, C430L kod adlı program kapsamında İran'a süpersonik seyir füzesi teknolojisi geliştirmesi için gizlice yardım ettiğini öne sürmüştü.
Gazetenin incelediği sızdırılmış Rus yazışmaları, seyahat kayıtları ve askeri patentlere göre program 2023 yılında başladı. Çalışmaların, ABD, İsrail ve İran arasında bu yıl yaşanan savaş sırasında da devam ettiği iddia edildi.
Projenin temel hedefi, füzenin uçuşunu ses hızının birkaç katına çıkarabilecek bir ramjet itiş sistemi geliştirmekti. Böyle bir sistemin, ABD ve müttefiklerinin hava savunma unsurlarının müdahale süresini azaltabileceği değerlendirildi.
Eski CIA askeri analisti ve İran uzmanı Jim Lamson, Financial Times'a yaptığı açıklamada, "İranlılar için bu, ABD Donanması gemilerini tehdit edebilecek niteliksel olarak yeni bir stratejik silah sistemi anlamına gelir" dedi.
Gazetenin araştırmasına göre İran, itici sistemi geliştirdi ve uçuş testlerini gerçekleştirdi. Ancak Rusya'nın desteğiyle geliştirilen süpersonik seyir füzesinin operasyonel olarak kullanılmaya başlandığını gösteren bir kanıt bulunamadı.
Rus mühendislerin İran'a birçok kez seyahat ettiği ve uçuş testlerinden elde edilen verileri incelediği bildirildi. Mühendislerin, yakıt sistemleri, yanma kararlılığı, hava girişi ve motor tasarımı konularında İranlı yetkililere tavsiyelerde bulunduğu öne sürüldü.
Conflict Armament Research'ün kıdemli analisti Fabian Hinz, eylül ayında Financial Times'a yaptığı değerlendirmede, "Bu, İranlıların on yıllardır elde etmek istediği, stratejik açıdan son derece hassas bir askeri teknolojinin Rusya'dan transferidir" ifadelerini kullanmıştı.
RUSYA, İRAN'A VERBA HAVA SAVUNMA SİSTEMLERİ DE SAĞLAYACAK
Fırlatma sistemi anlaşması ve füze geliştirme programı, Rusya'nın İran'a askeri ekipman tedarikinin yanı sıra teknik bilgi aktarımında da bulunduğu iddialarını gündeme taşıdı.
Financial Times, Moskova'nın Tahran'a Verba tipi omuzdan fırlatılan hava savunma sistemleri tedarik etmeyi kabul ettiğini de bildirdi.
Askeri işbirliği iki ülke arasında karşılıklı olarak gelişti. İran, daha önce Rusya'ya Ukrayna'daki saldırılarda kullanılan Şahed tipi insansız hava araçlarını sağladı. Tahran ayrıca Moskova'nın bu araçların Rusya'da üretimine yönelik kapasite oluşturmasına yardımcı oldu.
Batılı istihbarat yetkilileri, ABD Başkanı Donald Trump'ın Rusya'nın İran'a "çok az şey yaptığını, hatta hiçbir şey yapmadığını" öne sürmesine rağmen Moskova ile Tahran arasındaki askeri ortaklığın bu yıl Orta Doğu'daki çatışmalar sırasında daha da güçlendiğini söyledi.
Carnegie Uluslararası Barış Vakfı araştırmacısı Nicole Grajewski, Financial Times'a yaptığı açıklamada, "Bu durum, Rusya'nın kendi savaş zamanı taleplerine rağmen İran'a tedarik sağlamaya devam etme isteğinin ve geçmişe kıyasla Batı'nın itirazlarına çok daha az önem vermesinin bir göstergesidir" dedi.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın.