İhtiyar Maricarmen Sanchez’i yıktı: İspanya erken seçime gidiyor

İspanya’da 87 yaşındaki Maricarmen Abascal’ın 70 yıldır yaşadığı evden tahliye edilmesiyle alevlenen konut krizi Başbakan Pedro Sanchez’i erken seçime sürükledi. Avrupa’da aşırı sağ yükselirken iktidarda kalabilen az sayıdaki solcu liderden biri olan Sosyalist İşçi Partisi lideri Sanchez, 29 Kasım’da sandığa gitme kararı aldığını açıkladı.

ÇEMBER DARALMIŞTI

Sanchez’in sekiz yıllık iktidarı son dönemde peş peşe gelen krizlerle sarsılmıştı. Azınlık hükümeti ile mecliste giderek sıkışan İspanyol lider üç yıldır yeni bir bütçeyi dahi geçiremezken, yaz aylarında ise yaklaşık 70 bin kişinin Fas’tan İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Sebte’ye geçişiyle patlak veren göç kriziyle karşı karşıya kalmıştı. İktidardaki Sosyalist İşçi Partisi’ni sarsan yolsuzluk soruşturmalarının eşi Begona Gómez’e kadar uzanması da Başbakan üzerindeki baskıyı artırmıştı. 87 yaşındaki Maricarmen Abascal’ın 70 yıldır yaşadığı evden geçen ay zorla çıkarılması ile patlak veren protestolar ise Sanchez hükümetine son darbeyi vurdu.

‘KARAR SİZİN’ DEDİ

Konut krizine karşı hazırlanan iki kararnamenin ana muhalefetteki Halk Partisi, aşırı sağcı Vox ve Katalan ayrılıkçı Junts’ın oylarıyla 2 Ekim’de Meclis’te reddedilmesinin ardından hafta sonunu bakanlarıyla görüşerek geçiren Sanchez, normal şartlarda 2027 yazında yapılması beklenen genel seçimlerin 29 Kasım’da düzenleneceğini açıkladı. Başbakanlık Sarayı Moncloa’dan ulusa seslenen Sanchez, hükümetinin hatalar yaptığını ve verdiği bazı sözleri yerine getiremediğini kabul ederken “Artık her şey size bağlı. Kendiniz ve çocuklarınız için nasıl bir gelecek istediğinize siz karar vereceksiniz” ifadelerini kullandı. Sanchez, İspanyol halkına 29 Kasım’da “iktidara geldiği her yerde gerilemeye yol açan aşırı sağ dalgaya katılmak” ile ülkenin “sosyal adaletin kalesi” olarak kalması arasında bir tercih yapacakları uyarısında bulundu.

RİSKİ GÖZE ALDI

Son 11 yılda Sosyalistlerin lideri olarak altıncı kez genel seçime girmeye hazırlanan Sanchez, “kritik dönemlerde” aldığı riskler nedeniyle “siyasi kumarbaz” olarak nitelendiriliyor. Sanchez, 2023’te de yerel seçimlerde partisinin aldığı ağır yenilginin ardından erken seçim kararı almış, Halk Partisi sandıktan birinci çıkmasına rağmen kurduğu ittifaklarla iktidarını korumuştu. Üç yıl sonra bir kez daha risk alan Sanchez’in son hamlesi de yeni bir kumar olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, İspanyol liderin erken seçimi iktidarını korumak için en güçlü seçenek olarak gördüğünü, konut krizini kendi lehine çevirerek küskün sol seçmeni yeniden sandığa çekmeyi hesapladığını belirtiyor.

AŞIRI SAĞ DA MASADA

Ancak Sanchez’in kumar masasının karşı koltuğunda Avrupa’da son dönemde giderek güçlenen “sağ dalga” yer alıyor. Almanya, İngiltere ve Fransa’da aşırı sağ desteğini artırırken, İspanya’da da anketler sağ blokun çoğunluğu elde edebileceğine işaret ediyor. Son anketlere göre Halk Partisi yüzde 34 ile ilk sırada yer alırken, Sanchez’in Sosyalistleri yüzde 26, aşırı sağcı Vox ise yüzde 18 destek görüyor. Halk Partisi’nin seçimlerin ardından yeni hükümeti Vox’un desteğiyle ve toplamda 203 milletvekili ile kuracağına ise kesin gözüyle bakılıyor. İki partinin koalisyon kurması durumunda, aşırı sağın diktatör Francisco Franco’nun 1975’teki ölümünden bu yana ilk kez hükümette yer alması bekleniyor.