Kaliforniya'da yaşanan şiddetli kuraklık döneminde buharlaşmayı önlemek ve su kalitesini korumak amacıyla Los Angeles Rezervuarı'na bırakılan 96 milyon adet siyah plastik 'gölge topunun', üretim sürecinde tasarruf ettiğinden daha fazla su tüketimine yol açtığı bilimsel verilerle ortaya kondu.
Ağustos 2015'te dönemin Los Angeles Belediye Başkanı Eric Garcetti'nin katılımıyla kamuoyuna tanıtılan ve rezervuar yüzeyinin tamamen siyah kürelerle kaplanmasını içeren proje, kuraklıkla mücadelede düşük maliyetli bir yöntem olarak duyurulmuştu. Ancak projeden üç yıl sonra Imperial College London, MIT ve Twente Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen ve Nature Sustainability dergisinde yayımlanan çalışma, topların tedarik zinciri ve üretim maliyetlerinin su bütçesinde eksi bakiye yarattığını gösterdi.
ÜRETİM MALİYETİ TASARRUFU AŞTI
Araştırma verilerine göre, standart 5 milimetre kalınlığında 96 milyon adet yüksek yoğunluklu polietilen kürenin üretimi için rafinerilerde, fabrikalarda ve hammadde süreçlerinde toplam 2,9 milyon metreküp su kullanıldı. Topların rezervuar üzerinde aktif olarak kullanıldığı 1,5 yıllık süreçte elde edilen buharlaşma tasarrufu ise 1,15 milyon metreküpte kaldı. Hesaplamalar, üretimde harcanan suyun telafi edilebilmesi için topların su yüzeyinde en az 2,5 yıl kalması gerektiğini ortaya koydu.
Imperial College London Çevre Politikaları Merkezi’nden ortak yazar Kaveh Madani, hızlı teknolojik çözümler üretilirken uzun vadeli ve ikincil etkilerin göz ardı edildiğini belirtti. İsviçre su araştırma enstitüsü Eawag’da görev yapan araştırmacı Erfan Haghighi ise su sorunlarına yönelik basit görünen çözümlerin dahi bütüncül bir sürdürülebilirlik analizinden geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
PROJENİN ASIL AMACI SU KİMYASINDAKİ DEĞİŞİMLER
Los Angeles Su ve Enerji Dairesi (LADWP) tarafından 34,5 milyon dolar (adet başına 36 sent) maliyetle hayata geçirilen projenin ilk çıkış noktası kuraklık değil, su kimyasındaki değişimlerdi. 2007 yılında üç rezervuarda kanserojen etkiye sahip bromat seviyesinin yükseldiğini tespit eden kurum, güneş ışığının doğal bromür ve dezenfeksiyon kloru ile tepkimeye girmesini önlemek için ABD Çevre Koruma Ajansı'nın (EPA) düzenlemeleri kapsamında çözüm arayışına girdi.
Yaklaşık 250 milyon dolar maliyet çıkaran geleneksel yüzer rezervuar örtüleri yerine, havalimanı pistleri yanındaki göletlerde kullanılan "kuş toplarından" esinlenen biyolog Brian White'ın önerisiyle gölge topları tercih edildi. Rüzgardan savrulmaması için içine içme suyu doldurulan ve UV ışınlarına karşı karbon siyahı ile güçlendirilen 10 santimetre çapındaki topların en az 10 yıl ömre sahip olduğu açıklandı.
SONUÇ BEKLENDİĞİ GİBİ OLMADI
2008 yılından itibaren yapılan testlerde buharlaşmayı yüzde 85 ila 90 oranında azalttığı ve yosun oluşumunu engelleyerek klor ihtiyacını düşürdüğü belirtilen topların, yılda yaklaşık 1,13 milyar litre su tasarrufu sağlayacağı ve bu miktarın 8 bin 100 kişinin yıllık su ihtiyacını karşılayacağı duyurulmuştu.
Amerikan Kimya Mühendisleri Enstitüsü (AIChE) verilerine göre ise Los Angeles kentinin yalnızca Haziran 2015'teki toplam su tüketimi yaklaşık 51,5 milyar litre olarak kayıtlara geçti. Öte yandan uzmanların su canlıları ve bakteri üremesi konusundaki endişelerine karşılık LADWP, suyun filtreleme aşamasında dezenfekte edildiğini bildirmişti.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın.