'Gülümseyen depresyon' nedir, belirtileri neler?

Depresyondaki birini gözünüzde canlandırın, muhtemelen onun yataktan kalkmakta zorlandığını düşünürsünüz.

Bu durumdaki kişiler bazen çok ağlayabilirler, arkadaşlarından uzaklaşabilirler veya günü atlatmak için gerekli enerjiyi zar zor bulabilirler.

Ancak aynı kişinin akşam yemeğinde şakalar yaptığını, yoğun bir sosyal hayatı olduğunu ve işinde başarılı olduğunu muhtemelen tahmin etmezsiniz.

İşte "gülümseyen depresyon" olarak adlandırılan rahatsızlığı olan kişiler için bu durum tam anlamıyla böyle olabilir.

Bu duygularını gizleyen kişi bazen bir dostunuz, iş arkadaşınız hatta eşiniz olabilir.

Kendiniz ya da çevrenizdekilerin bu durumdan geçip geçmediğini anlamanıza yardımcı olabilecek bazı ipuçları:

• Depresyon ile ilaç almadan başa çıkmak mümkün mü?
• Sosyal kaygıyı kötüleştiren gizli alışkanlıklar ve bunlardan kurtulma yolları

'Gülümseyen depresyon' nedir?

"Gülümseyen depresyon" resmi olarak tanınan bir teşhis değil ama son beş yılda bu terim için yapılan aramalarda %50'lik bir artış oldu.

İngiltere'deki Cambridge Üniversitesi'nden ruh sağlığı araştırmacısı Dr. Olivia Remes, "Bu, dışarıdan mutlu görünürken içten içe depresif ve mutsuz hissetmek anlamına geliyor" diyor.

• Riyad'da havalimanına saldırı: 12 ölü, 300 yaralı
• İsrail tartışması Türkiye-Azerbaycan ilişkilerini nasıl etkiliyor?
• Trump, Rus dizeli anlaşmasını duyurdu, Zelenskiy 'Putin'e hediye' dedi
• Başından vurulmuş halde bulunan Afyon Vali Yardımcısı için cenaze töreni düzenlendi

Haberin sonu

Hepimiz zaman zaman kendimizi kötü hissediyoruz. Ancak Dünya Sağlık Örgütü'ne göre, dünya genelindeki 322 milyon kişide bu duygular depresyona dönüşüyor.

Depresyon, sürekli üzüntü veya ilgi ve zevk kaybı gibi belirtilerin haftalarca veya aylarca sürmesi, ve iş hayatını, ilişkileri, uykuyu ve günlük yaşamı etkilemesi anlamına anlamına geliyor.

Ancak depresyon her zaman beklediğimiz gibi görünmeyebiliyor. Aslında, çalışmalar depresyon geçirenlerin %40'a kadarının semptomların belirli örüntülerden saptığı "atipik" bir ruhsal rahatsızlık yaşadığını gösteriyor.

Örneğin, bir kişi normalden daha az değil, daha fazla uyuyabilir veya yemek yiyebilir, ayrıca iyi veya heyecan verici bir şey olduğunda ruh hali geçici olarak iyileşebilir.

Depresyondaki kişilerin, kamuflajlama olarak da bilinen, belirli özelliklerini veya duygularını gizleyerek ortama uyum sağlamak yoluyla hislerini saklayabildiğine dair kanıtlar var.

İnsanlar neden depresyonu gizler?

"Gülümseyen depresyon" yaşayan bazı kişiler depresyonda olduklarının farkına varmıyor, bu yüzden bunu sakladıklarını da bilmiyorlar.

Remes, "Belirtilerinin sadece yoğun ve stresli bir yaşam sürmenin yan ürünü olduğunu düşünebilirler" diyor.

Bazıları zorluk çektiklerinin farkında olabilir ancak başkalarının bunu fark etmemesi için çok çabalarlar. Bu durum özellikle mükemmeliyetçi ve sorumluluk duygusu yüksek kişilerde yaygındır.

"Kendilerinden yüksek beklentileri olur ve gerek kendilerine gerekse başkalarına zorluk çektiklerini itiraf etmek istemeyebilirler" diyor.

Bazı insanlar önyargılardan ve başkalarına yük olmaktan korkuyor. Çalışmalar, diğerlerinin ise iş yerinde veya ilişkilerinde yargılanmaktan veya sonuçlarıyla yüzleşmekten endişe duyabileceğini gösteriyor.

Kültürel veya ailevi beklentiler de açıkça konuşmayı zorlaştırabiliyor.

Depresyonu saklamanın riskleri neler?

Uzmanlar, dışarıdan her şey yolundaymış gibi görünmeye çalışmanın tehlikeli olabileceğini söylüyor.

İngiltere'deki Exeter Üniversitesi'nden klinik psikolog Prof. Barney Dunn, "Depresyon bizi izole eder ve yalnız hissetmemize neden olur. Kötü ruh haline karşı en iyi panzehirlerden biri de genellikle başkalarıyla bağlantı kurmak" diyor.

"Gülümseyen depresyon" aynı zamanda insanların ihtiyaç duydukları yardımı alamamaları anlamına da gelebiliyor.

Remes, "Bu erken belirtiler, kontrol altına alınmazsa, kronik ve ciddi bir duruma dönüşebilir ve intihar riskini artırabilir" diyor.

Depresyonun kolayca gözden kaçan yedi belirtisi

Her şey yolunda giderken bazı değişiklikleri gözden kaçırmak kolay olabilir.

1. Artık bir şeylerden zevk almıyorsunuz.

Normalde dört gözle beklediğiniz şeyler, arkadaşlarınızla görüşmek, spor salonuna gitmek veya en sevdiğiniz TV programını izlemek, birer angarya gibi gelmeye başladıysa, bu hisler, biraz daha derinlemesine incelemeye değer olabilir.

Remes, "Alışılagelmiş hobilerden zevk almamayı veya ilgi duymamayı, yoğun ve hızlı tempolu yaşam tarzına bağlamak kolay" diyor.

2. Kollarınız veya bacaklarınız alışılmadık derecede ağır hissediyor.

"Kurşun ağırlığı çökmüş gibi hissetme" olarak da bilinen bu durum, kişilerin kol ve bacaklarında günlük hareketleri bile daha zahmetli hale getiren yoğun bir ağırlık hissi yaratabiliyor ve atipik depresyonun belirtilerinden biri olarak kabul ediliyor.

3. Sürekli planlarınızı iptal ediyorsunuz.

Başkalarının yanındayken bazen "çok iyi" görünebilirsiniz fakat ruh haliniz bozulduğunda ve artık nasıl hissettiğinizi gizleyemez hale geldiğinizde planlarınızı iptal edebilirsiniz.

4. Daha çok uyuyorsunuz ama yine de kendinizi yorgun hissediyorsunuz.

Normalde yaptığınız tüm aktiviteleri yapmaya devam ediyor ama aynı zamanda giderek daha fazla tükenmiş hissediyor olabilirsiniz.

Remes, "Özellikle akşam saatleri zorlayıcı olabilir" diyor.

"Çünkü bu rahatsızlığa sahip insanlar günün sonunda kendilerini daha kötü hissedebilir ve normalden daha fazla uykuya ihtiyaç duyabilirler."

5. Eleştirilere veya reddedilmelere karşı daha hassassınız.

Patronunuzdan gelen sıradan bir yorum veya bir arkadaşınızın planları iptal etmesi, normalden çok daha fazla canınızı yakabilir.

Remes'e göre, eleştiriye veya reddedilmeye karşı artan hassasiyet atipik depresyonun bir özelliği.

6. Sen hep komik veya yardımsever olan kişisin.

Depresyonla mücadele eden biri her zaman içine kapanmaz ve çoğu zaman tam tersini yapabilir. Örneğin partilerdeki en neşeli kişi olabilir, kendini işine verebilir veya başkalarına yardım etmek için elinden gelenin fazlasını yapabilir.

7. İç sesiniz sürekli olumsuz.

Dışarıdan özgüvenli görünseniz de içten içe kendinize karşı çok daha eleştirel olabilirsiniz.

Kendine güven eksikliği, değersizlik duyguları ve boşluk düşünceleri olası uyarı işaretleri.

Neler yardımcı olabilir?

"Gülümseyen depresyon" terimi de eleştirilerden payını alıyor.

Reims'e göre, bu yöntem insanların yaşadıklarını tanımalarına ve adlandırmalarına yardımcı olsa da karmaşık bir deneyimi "aşırı basite indirgeyebilir".

"Gülümsemek kelimesi insana neşe ve mutluluk çağrıştırıyor" diyor.

"Fakat bu durumun temel özelliği aslında umutsuzluk, boşluk ve değersizlik."

Dunn, güvendiğiniz biriyle hislerimiz hakkında biraz bilgi paylaşarak küçük adımlarla başlamanızı öneriyor.

Zorlanıyorsanız, bir tıp uzmanıyla konuşmanızı tavsiye ediyor.

"Konuşmanın, antidepresan ilaçların ve sosyal tedavilerin hepsinin etkili olabileceğine dair sağlam kanıtlar var" diyor.

Haberin sonu

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. Yapay zekayı nasıl kullandığımız hakkında daha fazla bilgi burada.