Goldman Sachs'tan Merkez Bankası'na fon krizi ve enflasyon itirazı

Goldman Sachs, fon krizinin Türkiye ekonomisine etkisi konusunda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'ndan (TCMB) ayrıştı. Banka, finansal koşullarda eylülde yaşanan sıkılaşmanın önümüzdeki çeyreklerde ekonomik büyüme üzerinde 0,7 puanlık aşağı yönlü etki yaratabileceğini hesapladı.

12 Kasım tarihli Türkiye değerlendirmesine göre Goldman Sachs, TCMB'nin 2026 ve 2027 yıl sonu enflasyon tahminlerini yükselttiği son Enflasyon Raporu'ndaki para politikası mesajlarını güvercin buldu. Banka, iç talebin ve temel enflasyonun seyrinde de Merkez Bankası'ndan farklı bir tablo çizdi.

EYLÜLDE 100 BAZ PUANLIK SIKILAŞMA

TCMB, fon krizlerinin finansal koşullar ve ekonomik faaliyetler üzerindeki etkisini sınırlı değerlendirirken Goldman Sachs daha güçlü bir etkiye işaret etti. Bankanın değerlendirmesinde, "İç talebin dip noktasının geride kaldığını, temel enflasyonun ise yükselmeye başladığını düşünüyoruz. Bununla birlikte, fon krizinin daha büyük bir etkisi olduğunu da görüyoruz" ifadeleri kullanıldı.

Goldman Sachs'ın miktar bazlı finansal koşullar endeksine göre, fon krizinin etkisiyle yalnızca eylül ayında 100 baz puanlık sıkılaşma yaşandı. Endeks, gevşeme sürecinin başlamasından önce 2024 yılında kaydedilen mevcut döngünün en sıkı seviyesine geri döndü. Bankanın büyümeye ilişkin 0,7 puanlık aşağı yönlü etki hesabı da bu gelişmeye dayanıyor.

ARALIK İÇİN TEMEL BEKLENTİ FAİZİN SABİT KALMASI

Raporda, TCMB Başkanı Fatih Karahan'ın enflasyon tahminlerindeki revizyonları İran savaşına bağladığı aktarıldı. Karahan'ın değerlendirmesine göre, maliye politikasına ve savaşın süresine ilişkin belirsizlikler, önceki Enflasyon Raporu döneminde 2026 sonrasına yönelik tahmin değişikliklerinin ertelenmesinde etkili oldu. Son güncellemeler ise yalnızca yakın dönemdeki gelişmelere tepki değil, daha geniş kapsamlı bir yeniden değerlendirmeyi yansıtıyor.

Goldman Sachs, Karahan'ın çekirdek enflasyon ve iç talepteki belirgin yavaşlamaya dikkat çekerek tahmin revizyonlarının para politikası koşullarında gevşeme anlamına gelmediğini söylediğini aktardı.

Banka, Karahan ve Para Politikası Kurulu üyelerinin sunumlarında bu göstergelere daha fazla ağırlık vermesinin aralıkta yeni faiz indirimleri ihtimalini artırdığını belirtti. Ancak Goldman Sachs'ın temel beklentisi, faizlerin değişmemesi yönünde kaldı.

DÖVİZ TALEBİ İÇİN VERGİ DÜZENLEMESİ OLASILIĞI

Değerlendirmede, faiz indirimlerinin sürmesi halinde Türk lirasındaki değer kaybının hızlanmasının dolarizasyon üzerindeki olası etkilerine ilişkin Karahan'ın açıklamalarına da yer verildi.

Rapora göre Karahan, döviz talebinin yalnızca faiz oranlarıyla belirlenmediğini, stopaj vergisinin de rol oynadığını söyledi. Enflasyon beklentilerindeki iyileşmenin ve TCMB'ye duyulan güvenin, getirilerdeki düşüşe rağmen şu ana kadar dolarizasyonu sınırladığını ifade etti.

Goldman Sachs, TCMB'nin faiz indirimleriyle birlikte döviz talebini sınırlamak için vergi düzenlemeleri dahil makroihtiyati araçlara başvurabileceğini belirtti.

KREDİLERDE BEKLENEN HIZLANMA GÖRÜLMEDİ

Banka, TCMB'nin kredi büyümesine yönelik tavanlardaki son gevşemeyi, artan büyüme endişelerinden ziyade kredi büyümesindeki düşüş çerçevesinde bir normalleşme olarak tanımladığını aktardı.

Goldman Sachs'a göre ise önceki makroihtiyati gevşeme adımlarına ve faiz indirim sürecinin başlamasına rağmen kredi büyümesi yavaşlamayı sürdürdü. Geçmiş dönemlerde benzer önlemlerin ardından görülen hızlanma bu kez gerçekleşmedi.

Son kredi düzenlemelerini bu yavaşlamayı durdurmaya yönelik bir girişim olarak değerlendiren banka, yetkililerin önümüzdeki aylarda konuya odaklanmayı sürdürebileceğini belirtti. Bu nedenle enflasyon ve büyümeye yönelik aşağı yönlü risklerin, finansal koşullar endeksinin işaret ettiğinden daha sınırlı kalabileceğini kaydetti.

Goldman Sachs ayrıca TCMB'nin son raporunda cari işlemler hesabına önceki raporlardan daha fazla yer verdiğini ve cari denge değerlendirmesinin genel olarak olumlu olduğunu bildirdi. Buna karşılık, programın sürdürülebilirliği açısından daha önemli gördüğü finansal hesap veya ödemeler dengesi kaynaklı rezerv kayıplarına raporda değinilmediğini belirtti.