D vitamini eksikliği: 'İşyerinde bayılana kadar fark etmedim'

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Yirmi üç yaşındaki Saskia Reeves-Priestley bir gün işyerindeyken aniden yere yığıldı.

Saskia o anı "Bir anda aşırı başım döndü, midem çok bulandı ve çarpıntım oldu. Ateşim çok yüksekti" diye anlattı.

Özel eğitim öğretmeni Saskia, haftada dört kez futbol oynayan ve kendini formda ve sağlıklı hisseden hevesli bir kaleci.

Belirtileri doğrudan D vitamini eksikliğiyle bağlantılı olmasa da, bir şeylerin ters gittiğini fark etti.

Daha sonra yapılan kan testleri, vitamin seviyesinin "neredeyse yok denecek kadar az" olduğunu gösterdi.

Özellikle kız çocukları ve genç kadınlar olmak üzere bazı yaş gruplarında D vitamini eksikliği oranları gittikçe artıyor.

Birleşik Krallık Ulusal Beslenme ve Diyet Araştırması verilerine göre, geçen yıl ülkede 11-18 yaş arası gençlerin neredeyse dörtte biri yetersiz beslenenler kategorisine girdi.

• Afyon'da 8 kişiyi öldüren saldırgan yakalandı
• Küresel piyasalarda yapay zeka depremi: Teknoloji devleri trilyonlarca dolar zarar etti
• Türkiye ve AB'den vize mesajları: Ankara muafiyet, Brüksel uyum istiyor
• Sarıgül ailesi soruşturması: 11 yeni gözaltı, Şişli Meslek Yüksekokulu'na kayyum atandı

Haberin sonu

D Vitamini nasıl işler?

D vitamini, yağlı balık ve et gibi yiyeceklerden veya takviyelerden elde edilebilir.

Ancak bunun büyük bir kısmı, güneş ışığındaki UV ışınları cildimize çarptığında vücudumuz tarafından üretiliyor.

Az güneş ışığı, yaşadığınız yere veya yılın zamanına bağlı olarak, vücudun bunu üretme yeteneğini azaltıyor.

Vücudun bazı bölgelerini örtmek ve güneş kremi kullanmak da, koruyucu faydalarının yanı sıra, böyle bir etki yaratıyor.

Daha koyu tenli kişilerin ise açık tenli kişilerle aynı miktarda D vitamini üretmek için daha güçlü güneş ışığına maruz kalmaları gerekiyor.

Doktorlar rutin olarak D vitamini eksikliğini kontrol etmek için kan testi yapmıyor, ancak hastanın yüksek risk altında olabileceği düşünülüyorsa takviye öneriyorlar.

Belirtileri ve günlük yaşam üzerindeki etkileri neler?

D vitamini eksikliği, bebeklerde ve küçük çocuklarda raşitizm adı verilen kemik hastalığıyla ilişkili.

Yetişkinlerde ise osteomalazi adı verilen benzer bir kemik zayıflamasına neden olur.

Çocuk endokrinolojisi uzmanı Dr. Suma Uday, "Buna sessiz hastalık diyorlar" diyerek soruna dikkat çekiyor.

Uday, gençlerde ve yetişkinlerde D vitamini eksikliğinin tespit edilmesinin zor olduğunu ve gözden kaçabileceğini veya yanlış teşhis edilebileceğini belirtiyor.

Belirtiler arasında yorgunluk, eklem ve kemik ağrıları yer alıyor.

Uday şöyle diyor: "Temelde kemikleri sessizce aşındırıyor, yumuşatıyor ve kırılmaya yatkın hale getiriyor."

Amaka, Liverpool'daki üniversite evinde akşam yemeği hazırlarken birden titremeye başlamış.

"Önümü doğru düzgün göremiyordum" diyen Amaka'nın ev arkadaşı onu acil servise götürmüş.

Daha sonra ona da D vitamini eksikliği teşhisi konulmuş.

Amaka yorgunluk dışında hiçbir belirti göstermediğini söylüyor:

"21 yaşında bir öğrenciyim. Hem işe gidiyorum hem de okula gidiyorum - her zaman yorgun hissediyorum."

Annesinin D vitamini eksikliğinden muzdarip olduğunu hatırladığını ancak bunun kendisinde de olabileceğini fark etmediğini söylüyor.

Takviye edici ilaçlar aldıktan sonra Amaka kendini çok daha iyi hissediyor, ancak olayın tekrar yaşanmasından endişe duyuyor:

"Korkutucu bir deneyimdi ve bunu tekrar yaşamak istemem."

Kız çocuklarında yaşam boyu süren eksiklik

Uday, D vitamini eksikliği eşiğinin yükseltilmesi çağrısında bulunan ACT NOW Vitamin D adlı gruptaki diğer doktor ve akademisyenlerle aynı fikirde.

Ona göre eşiğin yükseltilmesi D vitamini eksikliği olan daha fazla insanı "tespit etmeyi" ve sorunun ne kadar yaygın olduğuna dair daha doğru bir tablo ortaya koymayı sağlayacak.

Ayrıca, eksikliği daha erken tedavi edebilecekleri anlamına da gelecek.

Uday, kadınlarda "ömür boyu süren bir eksiklik" konusunda uyarıda bulunuyor; bu eksiklik ergenlik döneminde, ardından hamilelikte ve sonrasında yenidoğan bebekte kendini gösteriyor.

"Eğer bunu en başından düzeltmezseniz bu durum birçok nesli etkileyecek."

Birmingham Üniversitesi'nden Profesör Martin Hewison, "Bu şok edici" diyor.

Hewison, D vitamininin keşfedilmesinin üzerinden 100 yıl geçmesine rağmen "raşitizmin ortadan kalkmadığını" söylüyor ve ekliyor:

"Eğer toplumda raşitizm varsa, D vitamini eksikliği çeken insan sayısı da çok daha fazladır."

Hükümetin, gıdalara üretim sırasında vitamin eklenmesini içeren daha geniş kapsamlı gıda takviyesi uygulamalarını araştırması gerektiğini söylüyor.

Kanada ve İsveç gibi ülkelerde bu konuda zorunlu politikalar mevcut.

Birleşik Krallık'ta, kahvaltılık gevrekler ve sürülebilir ürünler gibi bazı gıdalar zaten D vitamini ile zenginleştiriliyor, ancak bu isteğe bağlı.

Kış aylarında insanların D vitamini seviyeleri düşmeye başlıyor.

Hewison, "Belirli gruplar için D vitamini takviyesinin olmazsa olmaz bir durum olduğunu kabul etmemiz gerekebilir" diyor.

Saskia ise artık düzenli olarak D vitamini takviyesi alıyor ve tekrar kaleye geri döndü.

Haberin sonu

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. Yapay zekayı nasıl kullandığımız hakkında daha fazla bilgi burada.