Çayın kalbe faydası var! Ancak bir şartı var

Çay içmek yalnızca keyifli olmakla kalmıyor, aynı zamanda kalp hastalığı, inme ve demans riskinin azalması da dahil olmak üzere uzun zamandır çeşitli sağlık yararlarıyla ilişkilendiriliyor.

Şimdi ise Journal of Internal Medicine dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, çayın nasıl hazırlandığının ve nasıl içildiğinin de kalp ve damar sağlığını etkileyebileceğini ortaya koydu.

Yaklaşık dokuz yıl süren takip döneminde araştırmacılar; kalp krizi, inme ve kol ve bacaklara kan taşıyan atardamarların daralmasıyla ortaya çıkan periferik arter hastalığı gibi kalp ve damar hastalıklarına ilişkin 14 bin 800'den fazla vaka kaydetti.

30-79 YAŞ ARASINDAKİ 485 BİNDEN FAZLA KİŞİNİN VERİLERİ İNCELENDİ

Araştırmacılar, 30-79 yaşları arasındaki 485 binden fazla Çinli yetişkinin verilerini analiz etti.

Katılımcılar; ne sıklıkta çay içtikleri, hangi çay türünü tercih ettikleri, çaylarını ne kadar demli hazırladıkları ve hangi sıcaklıkta içtikleri de dahil olmak üzere çay tüketim alışkanlıklarını bildirdi.

George Washington Üniversitesi'nde acil tıp uzmanı olan ve CNN sağlık-yaşam tarzı uzmanı Dr. Leana Wen, "Önemli bulgulardan biri, haftada en az üç gün çay içen kişilerin, daha seyrek çay içenlere kıyasla damar hastalığına yakalanma riskinin yaklaşık yüzde 11 daha düşük olmasıydı. Bu sonuç elde edilirken yaş, sigara kullanımı, fiziksel aktivite, vücut ağırlığı ve mevcut sağlık sorunları gibi etkenler de hesaba katıldı. Bununla birlikte, düzenli çay içen, sigara kullanmayan ve fiziksel aktivite düzeyi yüksek olan kişilerde kalp-damar hastalığı riski en düşük seviyedeydi" dedi.

SİYAH ÇAY DAHA MI FAYDALI?

Bir diğer ilginç bulgunun ise orta yoğunlukta demlenmiş çayın daha düşük riskle ilişkili olduğuydu. Dr. Wen, "Siyah çay, yeşil çaya kıyasla daha fazla kalp-damar hastalığı türünde düşük riskle ilişkilendirildi. Belki de en şaşırtıcı sonuç, çayını yakacak kadar sıcak içtiğini bildiren kişilerin, düzenli olarak çay içmeyenlere kıyasla damar hastalığı riskinin yüzde 16 daha yüksek olmasıydı. Buna karşılık, çayını oda sıcaklığında veya sıcak ama yakmayacak bir sıcaklıkta içen kişilerde, düzenli çay içmeyenlere göre risk anlamlı ölçüde daha düşüktü.

Ancak araştırmanın yöntemsel sınırlılıklarından biri, katılımcıların tercih ettikleri içme sıcaklığını kendi beyanlarıyla bildirmeleri ve araştırmacıların bu faktörü nesnel olarak ölçmemeleriydi. Bir kişinin yakacak kadar sıcak bulduğu çay, başka bir kişinin aynı şekilde değerlendirdiği çaydan oldukça farklı olabilir. Ayrıca çok sıcak çay içmeyi tercih eden kişilerin beslenme alışkanlıkları veya araştırmacıların tam olarak hesaba katamadığı diğer yaşam tarzı faktörleri de farklı olabilir. Bu durum da kalp-damar hastalığı risklerini etkileyebilir" diye konuştu.

ÇAY İÇMEK KALBE NASIL FAYDA SAĞLIYOR?

Çayın kalbe nasıl fayda sağladığını ise Dr. Wen şu sözlerle anlattı: "Çay flavonoidler de dahil olmak üzere polifenol adı verilen doğal bileşikler içeriyor. Bu bileşikler antioksidan ve iltihap karşıtı özelliklere sahip. Kan damarlarını kaplayan hücrelerin korunmasına ve atardamarların gevşeyip genişleme kapasitesinin artmasına yardımcı olabilirler. Bu da kan basıncını düşürebilir ve kalbin üzerindeki yükü azaltabilir.

Bazı çalışmalar, çay tüketiminin kan basıncını, kolesterol düzeylerini ve kalp-damar sağlığının diğer göstergelerini mütevazı ölçüde iyileştirebileceğini ortaya koydu. Bu etkiler, düzenli çay içen kişilerde inme, kalp krizi ve kalp-damar hastalıklarının diğer ciddi sonuçlarının daha düşük oranlarda görülmesini açıklamaya yardımcı olabilir.

İnsanların meyveli içecekler, gazlı içecekler veya diğer şekerli içecekler yerine şekersiz çayı tercih etmeleri de dolaylı bir fayda sağlayabilir. Şekerli içeceklerin şekersiz çayla değiştirilmesi, ilave şeker tüketimini azaltır. Bu da kilo kontrolüne ve metabolik sağlığa yardımcı olarak kalp-damar hastalığı riskini daha da düşürebilir.

SİYAH ÇAY MI YEŞİL ÇAY MI?

Siyah çay ve yeşil çay aynı bitkiden, Camellia sinensis'ten elde edilir. Ancak yaprakların işlenme biçimindeki farklılıklar, içerdikleri polifenollerin bileşimini değiştirir. Önceki çalışmalar, her iki çay türünün de sağlık açısından yararları olduğunu ortaya koydu. Bu çalışmada siyah çay, kalp-damar hastalığı riskinin azalmasıyla daha tutarlı bir ilişki gösterdi. Bununla birlikte yeşil çayın da faydaları görüldü.

Yeşil çay içmekten hoşlanan birine siyah çaya geçmesini ya da tam tersini önermem. Her iki çay da özellikle ilave şeker olmadan tüketildiğinde kalp sağlığını destekleyen bir beslenme düzeninin parçası olabilir."

NE KADAR ÇAY İÇİLMELİ?

Dr. Wen, haftada en az bir kez çay içen katılımcılar arasında, damar hastalığı riskinin tahmini olarak en düşük olduğu tüketim miktarı günde yaklaşık altı ila sekiz fincan olduğunu söyledi. Bu miktarın çok üzerine çıkıldığında riskin yeniden artmaya başladığını dile getirdi.

Dr. Wen, sözlerini şöyle sürdürdü: "Ancak insanlar bu bulguyu, herkesin her gün altı ila sekiz fincan çay içmeyi hedeflemesi gerektiği şeklinde yorumlamamalı. Araştırmanın sonuçlarını kişisel alışkanlıklara uyarlarken dikkatli olmak gerekiyor. Bunun nedenlerinden biri, araştırmacıların standart bir fincan ölçüsü kullanmamış olması ve tüketim miktarlarına ilişkin tahminlerin katılımcıların kendi bildirimlerine dayanması. Araştırmanın yazarları da bu bulgunun, önerilen ideal tüketim miktarı olarak yorumlanmaması gerektiği konusunda özellikle uyarıda bulundu.

Dikkatli olunması gereken bir diğer nokta da çayın kafein içermesi. Yaklaşık 237 mililitrelik bir fincan siyah çay genellikle 30-50 miligram kafein içerir. Yeşil çayda kafein miktarı genellikle daha düşüktür; ancak etikette özellikle kafeinsiz olduğu belirtilmediği sürece çoğu yeşil çay da kafein içerir.

ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), günde 400 miligrama kadar kafein tüketiminin genellikle tehlikeli etkilerle ilişkilendirilmediğini belirtiyor. Hamilelerin günlük kafein alımını 200 miligramla sınırlandırmaları öneriliyor. Çocukların ise kafein içeren içecekleri tüketmemesi gerekiyor."