Avrupa'da yolcu uçaklarına yönelik sahte bomba ihbarlarının arkasında kim olabilir?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Önce peş peşe uyarılar geldi, ardından havalimanı ve havayolu şirketleri hedef alındı.

Londra'daki Heathrow Havalimanı hariç tüm ihbarlarda söz konusu uçakların rotası değiştirildi. İtalya'da ise bir yolcu uçağına eşlik etmesi için savaş jetleri kaldırıldı.

Mevcut tüm ihbarların sahte olduğu ortaya çıktı, ancak bu gelecekteki ihbarların da asılsız olacağı anlamına gelmiyor.

Avrupa'daki birkaç diğer kötü niyetli eylemle birlikte düşünüldüğünde havayolu ulaşımını hedef alan bu eş zamanlı ve koordineli ihbarlar bazılarının Rusya'dan şüphelenmesine yol açtı.

Bu yılın başında Avrupa'ya yönelik siber saldırılar düzenlendiğini, hassas bölgeler üzerinde gizemli insansız hava araçlarının uçtuğunu ve geçtiğimiz günlerde süpermarketlerin dondurucuları ile bir kan bankası bilgisayarının siber korsanlarca hedef alındığını gördük.

Ayrıca Polonya'nın Rusya sınırında Polonyalı yetkililerin "provokasyon teşebbüsü" olarak tarif ettiği şüpheli bir olay yaşandı.

Ağustos'ta Almanya'nın Leipzig Halle Havalimanı'na yapılan İHA saldırısında içişleri bakanı kamuoyu önünde Rusya'yı suçladı.

• Afyon'da 8 kişiyi öldüren saldırgan yakalandı
• Fatma Betül Sayan Kaya tutuklandı
• Türkiye ve AB'den vize mesajları: Ankara muafiyet, Brüksel uyum istiyor
• Erdoğan'dan fon açıklaması: 'Hiç ummadığınız insanlar bu işlerin içerisine girmişler'

Haberin sonu

Peki gerçekten bunların arkasında Rusya mı var?

Bunu savunan birçok kişi tamamen tesadüfi kanıtlara dayanarak bu vakaların "hibrit savaş", "gri bölge savaşı" ya da "eşik altı savaş" örneği olduğunu savunuyor.

Bu terimler bir ülkenin altyapısını ya da toplumu hedef alan anonim ve inkar edilebilir, aynı zamanda da NATO'nun beşinci maddesini devreye sokarak Batı'nın karşılık vermesine yol açacak eşiğin altında kalan eylemleri tanımlıyor.

Moskova'nın Ukrayna'ya olan desteği nedeniyle NATO'ya çok kızgın olduğu aşikar.

Bu destek Kremlin'in Ukrayna'yı ele geçirerek bağımsızlığını fiili olarak yok etme planlarını bozuyor.

Bazı Rus bloggerlar da "Ukrayna'nın İHA'ları Rusya'daki havalimanlarını güvensiz hale getiriyorsa, Batı yaptırımları Rus havayolu şirketlerinin Avrupa hava sahasını kullanmasını engelliyorsa neden Batılı ülkeler de aynı acıyı tatmasın?" diye sorguluyor.

• Avrupa uçuşlarında bomba ihbarları: En az 21 uçuş etkilendi

İhbarların arkasında Rusya mı var?

Perşembe akşamı itibariyle havayolu şirketlerini hedef alan asılsız ihbarlarla Rusya, İran ya da bu ülkelerin kontrolündeki gruplar arasında bağlantı kuran somut bir kanıt ortaya çıkmamıştı.

Roma'daki havalimanı yetkililerine Perşembe sabahı gönderilen bir tehdit e-postası ise kendilerini "Erkek Devleti Savaşçıları" (Fighters of the Male State) olarak tanıtan bir grubun imzasını taşıyor.

Bu isim büyük olasılıkla Rusların Muzhskoi Legion (Erkek Lejyonu) adlı aşırı sağcı gruba referans veriyor.

Grup, aşırılıkları nedeniyle 2021'de Moskova'da bir mahkeme tarafından yasaklanmıştı.

Ancak "Erkek Lejyonu", mahkeme kararına rağmen mesajlaşma uygulaması Telegram'da on binlerce takipçisini korudu ve Rusya'nın Ukrayna'yı topyekün işgalini destekledi.

Ancak Roma'ya gönderilen bu e-posta gerçek olsa bile polisin ve havalimanı yetkililerinin asılsız ihbarları kimin neden ürettiğini ortaya çıkarmak için ihtiyaç duyduğu ipuçlarını bulması için yeterli değil.

Polis güçleri, havalimanı yetkilileri ve ulaştırma bakanlıkları bu asılsız ihbarların arkasında kimin olduğunu anlayıp, yeniden yaşanmaları halinde etkilerini en aza indirmek için neler yapılabileceğini bulmaya çalışıyor.

Ancak bunu yaparken önlerindeki görev, muhtemel faillerin kim olduğunu düşünüp ona göre hareket etmek değil; varsa somut ipuçlarının peşinden gitmek olacaktır.