AKP'nin fon teklifi Meclis'te: Düzenleme neler öngörüyor?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

AKP, tasfiye halindeki fon yatırımcılarına yapılacak geri ödemelere ilişkin dokuz maddelik yasa teklifini TBMM Başkanlığı'na sundu.

Teklif, net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılar için bu tutara kadar, net yatırım tutarı 1 milyon ve üzerinde olanlar içinse en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılmasını öngörüyor.

AKP Grup Başkanı Abdullah Güler, teklifin Meclis Başkanlığı'na sunulmasından öncesinde düzenlediği basın toplantısıyla, düzenleme içeriğine ilişkin bilgi verdi.

Güler, fonların tasfiye sürecinde kamu kaynaklarının kullanılmayacağını açıkladı.

Düzenleme ile yatırımcılara "1 milyon lira ara ödeme" olanağı sağlandığını kaydeden Güler, "Sorunun üstesine gideceğiz, virüsü bünyeden atacağız. Yatırımcının hakkı korunacak. Suç işleyenler ödemelerden asla yararlanmayacak" dedi.

Teklifinin önümüzdeki hafta önce TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda daha sonra da Genel Kurul'da görüşülerek yasalaşması bekleniyor.

Düzenleme hangi fonları kapsıyor?

"Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi", fonların tasfiye sürecine, yatırımcıların hak sahipliğinin belirlenmesine ve fon malvarlığından hukuka aykırı biçimde çıkarılan değerlerin geri alınmasına ilişkin düzenlemeler içeriyor.

• İsrail tartışması Türkiye-Azerbaycan ilişkilerini nasıl etkiliyor?
• Trump'tan Rus dizeli anlaşmasını eleştiren Zelenskiy'e tepki: 'Artık gitmeli'
• Riyad'da havalimanına saldırı: 12 ölü, 300 yaralı
• Fon krizi nasıl başladı, bugüne kadar geçen süreçte neler yaşandı?

Haberin sonu

Güler, teklifin "geçici ve istisnai nitelikte" olduğunu vurguladı.

Teklif, Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 17 Eylül tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve kanunun yürürlüğe girdiği tarihte tasfiyesi tamamlanmamış fonları kapsıyor.

Tasfiye süreci SPK gözetiminde yürütülecek.

Fon varlıklarının belirlenmesi, nakde çevrilmesi ve yatırımcılar arasındaki dağıtımına ilişkin usul ve esasları da SPK belirleyecek.

Yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme

Teklifte, fon varlıklarının nakde çevrilmesinin ardından bütün yatırımcıların alacaklarını karşılayacak tutarda kaynak oluşmaması ihtimaline karşı ara ödeme mekanizması öngörülüyor.

Buna göre, net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılara bu tutara kadar, net yatırım tutarı 1 milyon lira ve üzerinde olanlar içinse 1 milyon lira ada ödeme yapılabilecek.

Ancak ödeme, yatırımcının net yatırım tutarını aşamayacak ve fonun tasfiye malvarlığındaki kaynaklarla sınırlı olacak.

Dağıtılabilir nakdin bütün ara ödemeleri karşılamaya yetmemesi durumunda mevcut kaynak, yatırımcıların ara ödemeye esas tutarlarıyla orantılı olarak dağıtılacak.

Ara ödeme sırasında yatırımcıların fon katılma payları iade edilmeyecek; bu paylar nihai tasfiye ödemesi sırasında iade edilecek.

Yatırımcıların net yatırım tutarları hesaplanırken fona yapılan nakit girişleri ve fondan yapılan nakit çıkışları, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ve yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) değişim oranlarının aritmetik ortalaması esas alınarak tasfiye tarihine kadar güncellenecek.

Hesaplamada ilk giren ilk çıkar yöntemi uygulanacak.

Ancak bu endeksleme, ara ödeme tutarının belirlenmesinde dikkate alınmayacak.

TMSF'ye kayyumluk ve tahsilat yetkisi

Teklifte, fonlarla bağlantılı soruşturmalarda el konulan malvarlığı değerlerinin yatırımcıların zararlarının karşılanmasında kullanılabilmesi öngörülüyor.

Fona doğrudan iadesi hukuken mümkün olan para ve sermaye piyasası araçları ilgili fona veya geri kazanım hesabına aktarılabilecek.

Doğrudan fona devredilemeyen mal varlığı için Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) kayyum olarak atanabilecek.

Bu durumda TMSF, söz konusu varlıkları yargılama sonucunu beklemeden satabilecek veya tasfiye edebilecek.

Elde edilen tutarlar, her fon için ayrı oluşturulacak geri kazanım hesaplarında izlenecek.

Mahkemece müsaderesine karar verilen ve fonun malvarlığından çıktığı ya da fon zararının karşılığı olduğu belirlenen değerler Hazine'ye gelir kaydedilmeyecek.

İlgili fona, tasfiye tamamlanmışsa geri kazanım hesabına aktarılacak.

Geri kazanım hesaplarındaki kaynaklar yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ve yatırımcılara yapılacak ödemeler için kullanılabilecek.

TMSF, zorunlu masrafları düştükten sonra bu tutarları tasfiye ile görevli kuruluşa veya tasfiye tamamlanmışsa yatırımcılara ödeme yapılmak üzere Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne aktaracak.

Sorumlular hakkındaki icra takipleri duracak

Teklifin dikkat çeken düzenlemelerinden biri de sorumluların malvarlıklarına yöneliki icra takipleriyle ilgili.

Buna göre, SPK'nın TMSF'ye bildirimde bulunduğu kişiler hakkında, kanun kapsamındaki alacakların tahsili için TMSF tarafından yürütülen takipler sonuçlanıncaya kadar yeni icra takibi başlatılamayacak.

Daha önce başlatılmış takipler duracak. Bu takipler kapsamında haczedilen mal varlığı değerlerinin satışı ve elde edilen paranın paylaştırılması yapılamayacak.

Söz konusu malvarlığı değerleri üzerindeki ihtiyati tedbir ve ihtiyati hacizler de kaldırılacak.

Teklif ayrıca, TMSF nezdinde oluşturulan geri kazanım hesaplarındaki tutarların başka amaçlarla kullanılmasını, teminat gösterilmesini veya kamu alacakları için dahi haczedilmesini engelliyor.

Usulsüz kazançlar için gönüllü iade

Düzenlemede, fon paylarını gerçeğe aykırı fiyatlar üzerinden fona iade ederek tasfiye tarihine kadar ödeme almış kişilere yönelik isteğe bağlı iade mekanizması da bulunuyor.

Bu kapsamda, kişinin fiilî yatırım tutarı ve yatırım süresi dikkate alınarak, aynı yatırım stratejisi kategorisindeki fonların yıllık ortalama getirisi üzerinden hesaplanacak emsal getiriyi aşan kazançların belirlenen hesaplara gönüllü olarak iade edilebilmesi öngörülüyor.

Benzer biçimde, fon portföyünde yer alan ve fiyatlarının gerçeğe aykırı oluştuğu SPK tarafından belirlenen paylardan kazanç elde eden kişiler de ilgili piyasa endeksi veya diğer objektif ölçütlerle hesaplanan olağan getiriyi aşan kazançlarını genel hisse iade hesabına isteğe bağlı olarak aktarabilecek.

Teklifte ayrıca, SPK'nın belirli maddelerinde düzenlenen fiilleri tasfiyeye konu fonlar aracılığıyla işlediği veya bu fiilleri işleyenlerle birlikte hareket ettiği SPK tarafından tespit edilen kişi ve kurumlara, ilgili fonların tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmayacağı da hükme bağlanıyor.