AKP'de 'süresiz nafaka' düzenlemesine yeni formül arayışı

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

AKP'nin yaklaşık 10 yıldır gündeminde olan süresiz nafaka düzenlemesi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın üzerinde yeniden çalışılmasını istemesi üzerine, 13. Yargı Paketi'nden çıkarıldı.

AKP kaynaklarının verdiği bilgiye göre yeni düzenleme, kadın dernekleri, akademisyenler, aile mahkemesi hakimleri dahil, ilgili tüm paydaşların görüşleri alındıktan sonra Meclis gündemine getirilecek.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararıyla yeni bir yasal düzenleme için dokuz aylık süre işlerken, yeni düzenlemenin ne zaman Meclis gündemine geleceği net değil.

AKP ve ittifak ortağı MHP'nin uzun süredir gündeminde olan süresiz nafakanın kaldırılması konusu, kadın örgütlerinin itirazları ve özellikle boşanma sonrasında ekonomik güvencesi olmayan kadınların yaşayabileceği mağduriyetler nedeniyle tartışma yaratıyordu.

Geniş seçmen tabanında hiçbir sosyal güvencesi olmayan ev kadınlarının da yer aldığı AKP, toplumsal tepki yaratabilecek bu düzenlemeyi tartıştırdı fakat Meclis gündemine taşımadı.

Bu süreçte Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde yer alan yoksulluk nafakasına ilişkin "süresiz olarak" ibaresini 4 Haziran 2026'da iptal etti.

• AYM'nin süresiz nafaka düzenlemesini iptaline ilişkin gerekçe Resmi Gazete'de yayımlandı

Gerekçeli kararın 30 Eylül 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte TBMM'ye yeni bir düzenleme yapılması için dokuz aylık süre tanındı. İktidarın elini rahatlatan bu iptal kararı üzerine, Adalet Bakanlığı'nın üzerinde çalıştığı 13. Yargı Paketi'ne nafaka düzenlemesinin de eklenmesi planlanıyordu.

• İsrail'de sandıkların %93'ü açıldı: Netanyahu'nun bloğu önde, meclis çoğunluğu sağlanamıyor
• İsrail seçim çıkmazını nasıl aşabilir? Olası dört senaryo
• Türk Devletleri Teşkilatı Dışişleri Bakanları Konseyi başladı
• İspanya'daki tren kazasında can kaybı 69'a yükseldi

Haberin sonu

Erdoğan taslağa neden çekince koydu?

Ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın partisinin son Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (MKYK) toplantısında taslağın yeniden ele alınmasını istemesiyle çalışmaların kapsamı değişti.

İktidar partisi kaynakları, bu konuda kapsamlı bir çalışma yapılacağını belirterek, süresiz nafaka düzenlemesinin 13. Yargı Paketi'ne yetişmeyebileceğini ve ileri bir tarihte yeniden ele alınacağını belirttiler.

AKP'de hazırlanan ilk taslakta, nafaka süresinin evlilik süresine göre belirlenmesi öngörülüyordu.

Seçeneklerden birisi 10 yıla kadar süren evliliklerde beş yıl nafaka ödenmesi, 10 yılı aşan evliliklerde ise nafaka süresinin evlilik süresinin yarısı kadar olmasıydı.

Evlilik altı ay ya da bir yıl sürmüş olsa bile en az beş yıl nafaka ödenmesi seçeneği de taslakta yer alıyordu. Mahkemenin, tarafların gelir durumlarını dikkate alarak da karar vermesi öngörülüyordu.

Ancak hazırlanan metnin Erdoğan'a sunulmasının ardından Cumhurbaşkanı, düzenlemenin bir kesimi memnun ederken başka bir kesimde mağduriyet yaratabileceği gerekçesiyle yeniden çalışılmasını istedi.

AKP kaynaklarından edinilen bilgiye göre Erdoğan, "Bu işin paydaşları çok fazla, ilgili derneklerimizin, akademisyenlerin, hukukçuların görüşlerini alarak yeniden çalışın. Tüm tarafların görüşlerini alın, ona göre yasa metnini oluşturun" talimatı verdi.

Erdoğan'ın bu talebi doğrultusunda, kadın dernekleri, akademisyenler, aile hakimlikleri, aile hukuku üzerinde çalışan hukukçular ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'ndan görüşlerin alınarak, yeni metnin hazırlanması planlanıyor.

'Süresiz nafaka tamamen kaldırılmayabilir'

Yeni çalışmada, nafaka süresinin evlilik süresine göre belirlenmesi formülünün yeniden değerlendirilmesi bekleniyor. Tarafların ekonomik imkanlarının eşit olup olmadığı, yaşları ve sosyal koşulları gibi ölçütlerin dikkate alınması üzerinde duruluyor.

• Nafaka tartışması: Uygulama nasıl, taraflar ne diyor?

Anlaşmalı boşanmalarda tarafların maddi durumlarının eşit olması halinde nafakanın kaldırılması, ekonomik koşulların eşit olmadığı durumlarda ise süresiz nafakaya hükmedilmesinin hâkimin takdirine bırakılması gibi seçenekler tartışılıyor.

AKP kaynakları, evlilik birliğini merkeze alan bir süre belirlenmesi ve hâkime takdir yetkisi verilmesi yaklaşımının da değerlendirildiğini belirtiyor. Buna göre hâkim, tarafların koşullarını inceleyerek nafaka süresini belirleyebilecek; gerekli gördüğü durumlarda süresiz nafakaya da hükmedebilecek.

Düzenlemenin yeniden ele alınma zorunluluğuna ilişkin bazı AKP kurmayları, "Nafaka ve boşanma süreçleri kadınları, erkekleri ve çocukları doğrudan ilgilendiriyor. Boşanma ve nafaka konusundaki toplumsal alışkanlıkları bir anda tümüyle değiştirmek kolay değil" yorumunu yapıyor.

Seçim öncesinde yeniden ertelenebilir mi?

Süresiz nafakanın kaldırılması, 2018'den bu yana iktidar partisinin gündeminde. Hatta bu konuda farklı teklif taslakları da tartışmaya açıldı. Ancak kadınların hak kaybına uğrayabileceği yönündeki itirazlar ve bu düzenlemenin seçimlerde partide oy kaybına yol açacağı ihtimali dikkate alınarak, bu konudaki düzenlemeler ertelendi, askıya alındı ama hiçbir zaman tamamen rafa kalkmadı.

AKP'de geçmiş seçim dönemlerinde de tartışılan konu, kadınların hak kaybına uğrayabileceği yönündeki itirazlar nedeniyle somut bir yasal değişikliğe dönüşmedi.

Türkiye 2027 başından itibaren seçim atmosferine gireceği için, iktidarın toplumsal tepki yaratabilecek bu düzenlemeyi hayata geçirme konusunda nasıl bir tutum alacağı da önem kazanıyor.

AKP kaynakları ise bu kez AYM'nin iptal kararının durumu değiştirdiği görüşünde. Kaynaklara göre, daha önce siyasi tercihe bağlı olarak ertelenebilen düzenleme konusunda artık yasal bir çerçeve oluşturulması gerekiyor.

Kulislerde tartışılan bir başka seçenek ise AYM'nin öngördüğü dokuz aylık süre içinde hiçbir düzenleme yapılmaması, yani yasal boşluk halinin devam etmesi. Böyle bir durumda, nafakanın süresi hakim takdirine bağlı olacak.

AKP kurmayları, yeni bir yasal çerçeve oluşturulmasının gerekli olduğunu belirtirken tarafların üzerinde uzlaşabileceği bir orta yol bulunabileceğini savunuyor.

Boşanma davalarının süresini kısaltacak düzenlemenin ise 13. Yargı Paketi'nde yer alması bekleniyor.

Üzerinde çalışılan formüllerden birine göre, boşanma kararı öncelikle verilecek; nafaka, mal paylaşımı ve velayet gibi konular ise ayrı davalarda ele alınacak. Böylece bu başlıklardaki uyuşmazlıkların boşanma kararının gecikmesine yol açmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.