ABD'nin Oregon eyaleti açıklarında gerçekleştirilen deneyde, deniz tabanındaki volkanik bacadan çıkan 281 derece sıcaklıktaki su kullanılarak elektrik üretildi. Araştırmacılar, okyanusun yaklaşık 1.500 metre derinliğinde kurdukları sistemle tükettiğinden daha fazla enerji elde etmeyi başardı. Ancak bu başarı yalnızca 8,7 saniye sürdü.
Seattle merkezli Endurance Energy şirketi tarafından yürütülen deney, Axial Seamount adlı su altı volkanında gerçekleştirildi. Oregon kıyılarından yaklaşık 480 kilometre açıkta bulunan volkan, deniz tabanındaki sıcak su kaynaklarıyla biliniyor.
Araştırmacılar, volkanın altında bulunan erimiş kayaların ısıttığı sudan yararlanarak elektrik üretmeyi hedefledi. Deniz suyu, okyanus tabanındaki çatlaklardan yer altına sızıyor, burada ısınıyor ve hidrotermal bacalar olarak bilinen açıklıklardan yeniden okyanusa çıkıyor.
İlk denemede yeterli sıcak su elde edilemedi
Şirketin mühendisleri, elektrik üretim sistemini çalıştırmak için öncelikle deniz tabanının altına 16 metre derinliğinde bir kuyu açtı. Bu kuyuya yerleştirilen borular aracılığıyla sıcak suyun jeneratöre taşınması planlandı.
Ancak kuyudan yaklaşık 260 derece sıcaklıkta su çıkmasına rağmen akış miktarı sistemi çalıştırmak için yeterli olmadı. Bunun üzerine mühendisler, jeneratörü yakındaki doğal bir hidrotermal bacaya bağladı.
27 Eylül'de gerçekleştirilen başarılı deneyde, bu bacadan çıkan suyun sıcaklığı yaklaşık 281 dereceye ulaştı. Okyanusun derinliklerindeki yüksek basınç sayesinde su, 100 derecenin çok üzerindeki sıcaklıklarda kaynamadan sıvı halde kalabildi.
Sistem 8,7 saniye boyunca fazla elektrik üretti
Deney sırasında sistemin türbini dakikada yaklaşık 26 bin devir hızına ulaştı. Ancak elektrik üretimi için çalışan pompalar ve diğer ekipmanlar da enerji tüketiyordu.
Bu tüketim hesaba katıldığında sistem, 8,7 saniye boyunca kullandığından daha fazla elektrik üretmeyi başardı. Şirketin açıkladığı verilere göre bu sürede ortalama net enerji fazlası yaklaşık 2 kilovata, anlık en yüksek değer ise 16,5 kilovata ulaştı.
Böylece araştırmacılar, deniz tabanındaki volkanik ısıdan yararlanarak sistemin kendi enerji ihtiyacını karşılamanın ötesine geçebileceğini kısa süreliğine gösterdi.
Ancak deney planlandığı gibi devam etmedi. Bataryayı aşırı akıma karşı koruyan güvenlik sistemi devreye girince jeneratör durdu. Yaklaşık 10 dakika sonra yeniden çalıştırılmak istendiğinde pompanın güç kablosunda arıza meydana geldi.
Hedef, okyanusun dibinden karaya elektrik taşımak
Şirketin uzun vadeli hedefi, deniz tabanındaki jeotermal enerjiyi kullanarak karadaki tüketicilere elektrik sağlamak. Bu kapsamda Pasifik Okyanusu'ndaki Tonga'da ilk ticari projesini geliştirmeye hazırlanıyor. Şirket, burada 2027 yılında ilk elektrik üretimini gerçekleştirmeyi hedefliyor.
Endurance Energy, bir sonraki aşamada 100 kilovat kapasiteli yeni bir jeneratörü test etmeyi planlıyor. Yeni sistemin daha uzun süre çalışması ve daha yüksek güç üretmesi amaçlanıyor.
Bununla birlikte teknolojinin ticari kullanıma geçmesi için aşılması gereken önemli engeller bulunuyor. Araştırmacıların öncelikle açılan kuyulardan yeterli sıcak su akışını sağlaması ve sistemin aylarca, hatta yıllarca kesintisiz çalışabileceğini göstermesi gerekiyor.
Deniz tabanındaki hidrotermal kaynakların çevresel etkileri de araştırılması gereken konular arasında yer alıyor. Bu bölgelerde yaşayan mikroorganizmalar ve diğer canlılar, volkanik bacaların oluşturduğu özel ekosistemlere bağımlı. Uzun süreli enerji üretiminin bu yaşam alanlarını nasıl etkileyeceği ise henüz bilinmiyor.
Dolayısıyla deney, deniz altındaki volkanik enerjinin elektrik üretiminde kullanılabileceğine ilişkin önemli bir adım olsa da teknolojinin sürekli ve ticari ölçekte enerji sağlayabildiği henüz kanıtlanmış değil.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın.